ไฟฟ้าจากแหล่งพลังงานทดแทน (1)

อ่าน: 2964

เมื่อดูแผนพัฒนากำลังไฟฟ้าของสำนักนโยบายและแผนพลังงาน กระทรวงพลังงานแล้ว ก็รู้สึกหนักใจ

แผนนั้นเริ่มจากความเป็นจริงในปัจจุบัน แล้วขยายด้วยประมาณการการใช้ไฟฟ้าในอนาคต ซึ่งก็เชื่อได้ว่าไตร่ตรอง+สอบทานมาเป็นอย่างดีแล้ว แต่ก็เป็นที่รู้กันว่าการผลิตไฟฟ้าของเมืองไทยนั้น พึ่งพาก๊าซธรรมชาติถึงร้อยละ 70 จริงอยู่ที่ก๊าซในอ่าวไทยยังมีอยู่ ซึ่งเราก็ใช้มาหลายสิบปีแล้ว แถมไม่ว่าจะเป็นก๊าซจากแหล่งใด ก็ขายเป็นสกุลดอลล่าร์สหรัฐเสมอ หากอัตราแลกเปลี่ยนเปลี่ยนแปลงไป ราคาไฟฟ้าก็จะผันผวนมาก กระทบต่อเศรษฐกิจ

ในเอกสารแนบของแผนพัฒนาการผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย 2553-2573 (PDP 2010) มีความพิลึกพิลั่นที่ทำให้ผมไม่สบายใจครับ

อันแรกก็คือ จากกำลังการจ่ายไฟฟ้า (ผลิตและซื้อ) ปี 2553 รวมทั้งสิ้น 23,249 MW เป็นพลังงานทดแทนเพียง 754 MW

อันที่สอง คือไฟฟ้าจากพลังงานทดแทน 754 MW นั้น แยกเป็น

  • ชีวมวล 663 MW
  • ก๊าซชีวภาพ 49 MW
  • แสงอาทิตย์ 9 MW
  • ขยะ 11 MW
  • ลม 3 MW
  • น้ำ 18 MW

ผมว่ามันพิลึกมากเลย ปรากฏว่าไฟฟ้าจากพลังงานทดแทน 754 MW นั้น มาจากผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชนขนาดเล็ก (SPP) ประเภทกิจการ — คือตั้งใจผลิตไฟฟ้าขาย (แปลว่ามีค่าใบอนุญาต) และผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชนขนาดเล็กมาก (VSPP) — เป็นชาวบ้านทำเอง

พลังงานจากชีวมวล (biomass) ที่ใช้เป็นการเผาแกลบแล้วเอาความร้อนไปใช้เสียเยอะ ก็จริงอยู่ที่เราผลิตข้าวเยอะ เมื่อสีข้าวเยอะ ก็มีแกลบเยอะ แต่ว่าการเผาแกลบนั้น ปล่อยละอองออกมาในอากาศเป็นมลพิษครับ จะคิดแค่เผาแล้วนำเอาความร้อนไปใช้นั้นไม่ได้ — ชีวมวลนั้นดูจะเหมาะเนื่องจากมีเกิดขึ้นมาเรื่อยๆ ซึ่งกำจัดโดยเปลี่ยนไปเป็นพลังงานนั้นก็เหมาะดีแล้ว แต่ว่ามีต้นทุนขนส่งเข้ามาเกี่ยวข้อง

หมู่บ้านควรจะเป็น VSPP ใช้ชีวมวลเป็นเชื้อเพลิง เพราะว่าหากทำได้ นอกจากจะมีเงินมาพัฒนาหมู่บ้าน+ทำให้หมู่บ้านมีความมั่นคงทางพลังงานแล้ว ยังลดค่าขนส่งชีวมวลไปยังโรงไฟฟ้าอีกด้วย  ถ้าหากหมู่บ้านจะเป็น VSPP ได้นั้น กระทรวงพลังงานคงจะต้องทำบางอย่างเพิ่มเติม เช่น

  • ทำ grid-tied inverter ปั่นไฟฟ้ากระแสตรงไปเป็นไฟฟ้ากระแสสลับ โดยล็อคเฟส ความถี่ และแรงดันให้ตรงกับไฟฟ้าในระบบจ่ายไฟ โดยเปิดซอร์สฮาร์ดแวร์ ใครอยากสร้าง ใครอยากผลิตตามแบบ ก็เอาไปทำได้เลย เมื่อทำแล้วส่งเครื่องมาตรวจสอบความถี่ ฮาร์โมนิก ฯลฯ ตามมาตรฐานของระบบจ่ายไฟ ให้การไฟฟ้ารับรองคุณภาพก่อนที่จะยอมให้เชื่อมระบบ
  • ออกแบบเครื่องปั่นไฟแบบแม่เหล็กถาวรราคาถูก (ควรรีบทำด้วยเพราะ neodyndium ซึ่งเป็นธาตุที่นำมาทำแม่เหล็กกำลังสูง กำลังจะหมดลง ประกอบกับจีนซึ่งมีธาตุนี้มาก หันมาทำเรื่องพลังงานทดแทนอย่างจริงจัง ซึ่งจีนก็ต้องการแม่เหล็กกำลังสูงไว้ใช้เองด้วย)
  • ค่าส่วนเพิ่ม (adder) สำหรับชีวมวล อาจจะไม่ต้องมากถึงขนาดนี้ ถ้าไม่คุ้ม คนเขาก็ไม่ทำเองล่ะครับ แล้วเมื่อการไฟฟ้าไม่ต้องแบกค่า adder การไฟฟ้าก็ไม่ต้องคิดค่าส่งไฟฟ้าผ่านระบบสายส่ง แต่การให้ค่า adder แบบที่เป็นอยู่ในปัจจุบันนี้ เป็นการให้การไฟฟ้าไปอุดหนุน SPP ที่จ่ายค่าใบอนุญาตหรือเปล่า? ถ้า adder สำหรับชีวมวลเป็นศูนย์ VSPP ผลิตไฟฟ้าออกมาใช้เอง ถ้าเหลือใช้จึงขายเข้าระบบ เป็นการที่ท้องถิ่นดูแลตัวเอง
  • กิจการขนาดใหญ่ที่ใช้ไฟฟ้าเกินเดือนละหมื่นหน่วย ควรจะต้องรับผิดชอบเรื่องการผลิตไฟฟ้าบ้าง ควรจะผลิตมาทดแทนอย่างน้อยก็สัก 10% ของกำลังไฟฟ้าที่ใช้ไปด้วยค่า adder เป็นศูนย์ สร้างงานในชนบท ไม่ใช่ว่ามีเงินจ่ายก็ใช้ได้ หากไม่ผลิตไฟฟ้ามาชดเชย ก็ควรจะจ่ายค่าไฟฟ้าในราคาพรีเมียม

« « Prev : กราบส่งคุณแม่สาคร ช่วงฉ่ำ

Next : ไฟฟ้าจากแหล่งพลังงานทดแทน (2) » »


ผู้ใช้ Facebook สามารถให้ความเห็นที่นี่ได้ โดยกด Like เพื่อแสดงตัว

7 ความคิดเห็น

  • #1 withwit ให้ความคิดเห็นเมื่อ 29 May 2011 เวลา 13:21

    ไฟฟ้าเรา ผมเดาว่า  80% ผลิตขึ้นมาเพื่อป้อนอุตสาหกรรมต่างชาติ (ทั้งโดยตรงและอ้อม) ราคาถูกที่สุดในโลกอีกต่างหาก เพื่อดึงดูดนักลงทุน

    ส่วนคนไทย รับผลพวงกันไปทั้งโดยตรงและโดยอ้อม กระเทือนไปถึงวัฒนธรรมประจำถิ่น พ่อแม่ทิ้งลูกเต้าไปเช่าห้องอยู่ริมนิคมอุตสาหกรรมริมทะเล ซึ่งก็ต้องใช้ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นอีกมหันต์

    การผลิตไฟฟ้า มันยากอยู่ vspp มองในภาพรวมแล้วผมว่าไม่น่าคุ้ม (economy of scale) ผมเคยเสนอผู้บริหาร กฟผ. ไปแล้วว่า ควรทำในระดับ “จังหวัด” ครับ กระจายไปให้ทั่วประเทศ …ขนส่งชีวมวลภายในจังหวัด ยังคุ้มทุนอยู่ ..มีการวิจัยกันแล้วว่า ภายในระยะทาง 200 กม. ยังคุ้มทุน แล้วจังหวัดในประเทศไทยเรามันไม่มีที่ไหนกว้างยาวเกิน 200 กม.อยู่แล้ว ..แต่อดีตที่ผ่านมา มันขนกันจากกาฬสินธิ์ ไปป้อนโรงงานที่แปดริ้ว …ดัดแปลงรถบรรทุกแบบผิดกฎหมายและอันตรายอีกต่างหาก

  • #2 withwit ให้ความคิดเห็นเมื่อ 29 May 2011 เวลา 13:26

    ผมคำนวณมาได้ 2 ปีแล้วว่า กระทรวงพลังงานไทย ประเมินศักยภาพพลังงานลมไทยผิดไป 4 เท่า เพราะไม่คำนึงถึงสภาพลมที่เป็นลม มรสุม แรง นิ่ง แรง นิ่ง (แถมสลับทิศ)

    พอไปเอาคณิตศาสตร์สถิติ แบบ Wiebull มาจับ ก็เลยหลงทิศ

    ยุทธศาสตร์กังหันลมไทย ต่างจากโลกเขาทั้งหลาย แต่คงไม่มีใครตระหนักหรอกครับ  มีแต่พวกหลอกเจี๊ยะเต็มประเทศ

  • #3 Logos ให้ความคิดเห็นเมื่อ 29 May 2011 เวลา 14:32
    ผมก็เห็นอย่างนั้นครับ ว่าผู้ที่มีกำลังทางการเงินสูงๆ เป็นผู้ที่ใช้ไฟฟ้ามาก แต่ภาระการจัดหาไฟฟ้านั้นกลับกลายเป็นภาระของส่วนกลาง ดังนั้นผู้ที่ใช้ไฟฟ้ามากๆ จึงควรจะมีส่วนรับผิดชอบต่อการจัดหาไฟฟ้าบ้าง เสถียรภาพของไฟฟ้าดีในระดับเมืองใหญ่ แต่ตามชนบทนั้นไฟดับบ่อย ถ้าหากแต่ละชุมชนมีไฟฟ้าที่ผลิตเองได้ ก็จะพอดูแลเสถียรภาพทางไฟฟ้าได้บ้าง แล้วยังเป็นการกระจายรายได้จากการผลิตไฟฟ้าออกไปในชุมชน น่าจะดีกว่านโยบายที่สัญญาบ้าๆ บอๆ ตามโหมดการเลือกตั้งครับ (แล้วการทำตามสัญญานั้น คงมีค่าผ่านทางอีกตามเคย)

    VSPP เป็นทางหนึ่งในการทำให้ท้องถิ่นสามารถพึ่งตัวเองได้เรื่องพลังงาน สร้างงาน กระจายรายได้… ประชานิยมทำให้คนเสียนิสัย กลายเป็นพวกข่มขู่เรียกร้องต้องการโดยไม่ทำอะไร ไม่ควรจะมีใครได้อะไรหากไม่ยอมทำอะไร เมื่อมีพลังงานในท้องถิ่น ก็จะสามารถช่วยให้ท้องถิ่นเติบโตได้อย่างมีศักดิ์ศรี ข้อมูลของกรมการปกครอง บอกว่าเมืองไทยมีประมาณ 75,000 หมู่บ้าน ถ้าแต่ละหมู่บ้านมีหม้อแปลงไฟฟ้าแรงสูงตัวเดียว กำลังไฟฟ้าที่ใช้ในหมู่บ้านนั้น ก็ไม่น่าจะเกิน 50 kW นะครับ ความสูญเสียในสายส่งไฟฟ้าที่ส่งไฟให้หมู่บ้านต่างๆ แบบที่เป็นอยู่ในปัจจุบันก็บานเบอะแล้ว (การไฟฟ้าเก็บเงินไม่ได้ ก็เอามาเฉลี่ยเป็นค่าไฟฟ้าผันแปร หรือที่รู้จักกันในชื่อของค่า FT)

    แต่สมมุติ 20% ของหมู่บ้าน ปั่นไฟฟ้าเองไม่เกิน 50 kW เป็นระดับ VSPP ก็จะได้ไฟฟ้ารวม 750 MW พอๆ กับโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดย่อมๆ เลยนะครับ — ถ้า adder ไม่เป็นศูนย์ จะมีกำไรมาโปะกองทุนหมู่บ้านด้วย ถ้า adder เป็นศูนย์ ชาวบ้านก็มีเสถียรภาพทางไฟฟ้าดีขึ้น การไฟฟ้าลดการสูญเสียในสายส่งได้ (หวังว่าค่า FT จะลดลง)… ทีนี้ตอนเริ่มต้น จะมีเงินลงทุนบ้าง ก็ไปขอจากผู้ที่ใช้ไฟเยอะๆ

    สัดส่วนของไฟฟ้าจากพลังงานทดแทนของเมืองไทยนั้น มีแค่ 3.25% สัดส่วนนี้ ถ้าน้อยก็แปลว่าห่วย ยิ่งมากยิ่งดีแล้วเอาคาร์บอนเครดิตไปขายผ่านองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) ซึ่งเขาเอาไปขายประเทศที่พัฒนาแล้วอีกที ชุมชนจะได้มากหรือได้น้อย ก็ได้อยู่ดี มีพลังงานเป็นของตัวเอง เหลือใช้ก็ขายการไฟฟ้าได้ พอหมู่บ้านมีพลังงานแล้ว ก็มีกำลังในการพัฒนาหมู่บ้านมากขึ้น หนุ่มสาวโรงงานกลับบ้านมาก็มีอะไรทำแล้ว

    ส่วนจะทำอย่างไรนั้น ก็ต้องหาวิธีที่ใช้เทคโนโลยีชาวบ้าน สร้างและดูแลได้เอง ซึ่งก็เป็นเรื่องที่ผู้มีความรู้ควรจะช่วยกันหาทางออกครับ แต่ละพื้นที่คงมีความเหมาะสมไม่เหมือนกัน บันทึกของผมในลานซักล้างนี้ ไม่ได้เป็นคำตอบสำเร็จรูป และปรับปรุงได้เสมอครับ

  • #4 withwit ให้ความคิดเห็นเมื่อ 29 May 2011 เวลา 19:41

    ระดับหมู่บ้านนั้นผมว่าทำไม่ได้แน่ครับ มันเล็กเกินไปจนไม่คุ้มทุน อย่างเล็กที่สุดน่าระดับตำบล แต่ผมว่าอำเภอจะดีกว่า ถ้าให้ดีต้องจังหวัดนะ เรื่องนี้ไม่มีใครทำวิจัยจริงๆ ผมได้แต่กะๆ เอา (แต่ผมกะอะไรมักไม่ผิด :-)

    gasification ผลิตไฟฟ้า คือเรื่องตลก แหกตา ไม่ต่างอะไรกับ สบู่ดำ

    ดีที่สุดคือ เผาฟืน ต้มน้ำครับ ถ้าทำขนาดเล็ก มันจะได้ปสภ. ต่ำ อย่างมาก 20% แต่ถ้าทำขนาดใหญ่ จะได้ถึง 40% ต่างกันมากเลยครับ

    นั่นคือเหตุผลที่ผมฟันธงว่า ทำไมต้องระดับอำเภอ จังหวัด ไม่เช่นนั้น เราต้องตัดป่าสองเท่านะครับ สู้เสียค่าขนส่งมาที่อำเภอดีกว่า คุ้มเกินคุ้มครับ

  • #5 BM.chaiwut ให้ความคิดเห็นเมื่อ 29 May 2011 เวลา 20:20

    อ่านความเห็นของคุณโยมทั้งสองก็สะท้อนความเป็นประเทศไทยได้ดี….

    เมื่อตอนเย็น มีน้องใกล้ๆวัด มาบ่นเรื่องการเมืองท้องถิ่นว่า ผู้บริหารควรจะหรือจะต้องทำอย่างโน้นอย่างนี้…. ก็พยายามมีความเห็นแย้งว่า ผู้บริหารท่านอาจมีความจำเป็นอย่างนี้อย่างนั้น…

    ตามความเห็นส่วนตัว ปัญหาท้องถิ่นกับปัญหาระดับชาติแบบไทยๆ มีรากเหง้ามาจากรูปแบบเดียวกัน …

    เอวัง ก็มีด้วยประการฉะนี้
    เจริญพร

  • #6 Logos ให้ความคิดเห็นเมื่อ 29 May 2011 เวลา 21:35
    #4 ก็คงคุ้มพอๆกับขับรถแบบประหยัด เติมน้ำมันหนึ่งถังขับได้เหนือจรดใต้ แล้วคิดว่าคุ้มค่า+ประหยัดนั่นล่ะครับ เราแค่ไม่เอาเรื่องก่อนจะเป็นน้ำมันมาคิด (สำรวจ ขุดเจาะ ขนส่ง กลั่น ขนส่ง) ถ้าไม่สตาร์ทรถเลย จะประหยัดกว่า แต่ก็ไม่ได้ไปไหนเหมือนกัน

    #5 สาธุ เมื่อมองจากคนละมุม ก็เห็นภาพที่แตกต่างกัน ซึ่งถ้าใจกว้างหน่อยผมว่าเป็นเรื่องดีนะครับ จะได้มีคนเตือนประเด็นที่หลงลืมไปหรือคิดไม่ถึง แล้วลงมือทำในสิ่งที่ควรทำเสียที

  • #7 ลานซักล้าง » ไฟฟ้าจากแหล่งพลังงานทดแทน (2) ให้ความคิดเห็นเมื่อ 30 May 2011 เวลา 13:53

    [...] ต่อจากตอนที่แล้ว ในบรรดาไฟฟ้าจากพลังงานทดแทนนั้น ควรหรือไม่ควรจะใช้อะไร ขึ้นกับความเหมาะสมของพื้นที่ [...]


แสดงความคิดเห็น

ท่านอยากจะเข้าระบบหรือไม่


*
To prove you're a person (not a spam script), type the security word shown in the picture. Click on the picture to hear an audio file of the word.
Click to hear an audio file of the anti-spam word


Main: 0.29392290115356 sec
Sidebar: 0.7150821685791 sec