ลานซักล้าง

หัวค่ำเมื่อวาน ได้นั่งฟัง Fa ของ SCG Paper สะท้อนสิ่งที่ได้ไปพบเห็นมาในการลงพื้นที่ในเวลาสั้นๆ

แต่ละกลุ่มต่างก็มีเรื่องน่าสนใจมานำเสนอเป็นที่สนุกสนาน เมื่อจบทั้งสี่กลุ่มแล้ว อ.ศักดิ์พงศ์ มาเล่าเรื่อง insight เกี่ยวกับนักสู้ชีวิตทั้งสี่ที่แบ่งให้แต่ละกลุ่มไปสัมภาษณ์มา ผมได้แต่หวังว่า Fa ฝึกหัดจะเข้าใจว่าต่อให้เป็นเรื่องที่เห็นประจักษ์อยู่ต่อหน้า ก็ยังมีเบื้องหลังอยู่เสมอ การหาคำตอบใดๆ ในงาน จะมองแค่เรื่องเฉพาะหน้า ตามเป้าหมาย ตาม KPI อาจจะเป็นการด่วนสรุปเกินไป (ความเห็นของเราก็อาจผิดได้)

นักสู้ชีวิตทั้งสี่นี้ เคยมาเรียนที่สวนป่าแล้วทั้งนั้น

กลุ่ม 4 เป็นกลุ่มเดียวที่แจ้งว่ามีครูน้อยเป็นพี่เลี้ยง กลุ่มนี้ไปพบพ่ออุทัย อ.สตึก เป็นกลุ่มเดียวที่มี intro ที่ฟังรู้เรื่อง อันนี้ไม่ใช่ข้อติติงกลุ่มอื่น แต่เป็นข้อสังเกตว่ากลุ่มอื่นใช้ assumption (assume ว่าคนอื่นรู้แล้ว) มากกว่ากลุ่มนี้

• เมื่อ 15 ปีก่อน หมดนา ก็นั่งรถเข้ากรุงเทพ เพราะว่าไม่มีอะไรทำอีก
• มาเรียนที่สวนป่า สวนป่าส่งเรียนเลี้ยงหมูที่ธรรมศาสตร์ ดูงานบริษัทเอกชนเรื่องเลี้ยงหมูที่ลำปลายมาศ
• มีรถไถนามือถืออยู่คันหนึ่ง นำมาประดิษฐ์ต่อเป็น
  • เครื่องสูบน้ำ
  • เครื่องไสมันให้หมูกิน (ตากแดดก่อน ลดไซยาไนด์)
  • เครื่องบดปุ๋ย
  • เครื่องบดเม็ดสะเดา เอาไปทำยาฆ่าแมลง
  • ขับเข้าตลาดไปซื้อของ
• มีที่ 35 ไร่ ทำเองครึ่งหนึ่ง ให้เช่าอีกครึ่งหนึ่ง
• ประเด็นคิด
  • อยู่กับธรรมชาติ
  • ลองผิดลองถูก
  • ทำเองดีกว่าฟังเขาบอกมา
  • เรียนรู้ด้วยการปฏิบัติ
  • เรียนรู้จากความผิดพลาด
  • ทุก[ปัญหา]มีทางออกเสมอ
  • มีความอยากเป็นตัวตั้ง
  • ทำในสิ่งที่ถนัด
  • ไม่ต้องใช้เงิน
  • มีเหนื่อย/มีท้อ แต่ท้อแล้วไม่ช่วยอะไร ชีวิตต้องไม่หยุดนิ่ง
  • “คนที่เตือนตัวเองได้ดีที่สุดคือตัวเราเอง”
• เกรงไม่มีคนสืบทอดต่อ
• รู้เรื่องเศรษฐกิจโลกดี แต่ไม่มีผลกับชีวิตพอเพียง

กลุ่ม 2 ไม่ได้แนะนำตัวเองว่าเป็นกลุ่ม 2 และไม่ได้แนะนำพี่เลี้ยง [ประเสริฐ/Ulem] มีปัญหาเรื่องภาษานิดหน่อย น่าเสียดายที่ไม่ใช้พี่เลี้ยงเป็นผู้แปล พี่เลี้ยงไม่ได้มีหน้าที่เป็นเพียง GPS กลุ่มนี้ไปพบแม่ออน อายุ 65 ที่พยัคฆภูมิพิสัย

• เป็นโรงเรียนให้คนหลายรุ่น
• หลังจากมาเรียนที่สวนป่า มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น
• ไม่มีหนี้ มีที่ 12 ไร่
• มีแปลงสาธิต -> แบรนด์ (ของดีขึงสาธิตได้) พืชผลขายหมดทุกวัน
• มะเขือม่วง จากขายไม่ได้เลย กลายเป็นขายเกลี้ยงทุกวัน (ทำอย่างไร?)
• อุปสรรค: หมดหน้านา ต้องไปทำอย่างอื่น ไม่ทำก็ไม่มีกิน
• ดินมีไส้เดือน!
• รดน้ำด้วยฝักบัว
• มีการเปรียบเทียบกับเกษตรกรรายอื่นๆ benchmarking พยายามไปดูที่อื่น

กลุ่มที่ 3 ไปพบพ่อดา (70) กับแม่หนูพวน (46) ที่พยัคฆภูมิพิสัย [สุชาดาเป็นพี่เลี้ยง] กลุ่มนี้จับสิ่งที่ไม่เห็นได้มาก

• นาไม่ร้อนอย่างที่คิด นั่งใต้กอไผ่สูง 5 เมตร
• ทำนาดำ แก่แล้วทำไม่ไหว ก็จ้างเอาวันละร้อยกว่าบาท
• พ่อดา: ใช้รถคูโบต้าของลูกเขย ส่วนรถเกี่ยวข้าวใช้จ้างเอา
• “EM คือปุ๋ยทำให้ต้นไม้งอกงาม KM คือปุ๋ยคนทำให้คนงอกงาม”
• มีความรู้สมุนไพร เรียนจากครูบาจัน
• กลุ่มช้างน้าว (เม็กดำ) บ้าน-วัด-โรงเรียน
• ทดลอง ทดลอง ทดลอง เลี้ยงหมูสี่กลุ่ม ให้อาหารสี่อย่าง ดูว่ากลุ่มไหนดี
• ไปเรื่อยๆ ไม่ค่อยหวังกับอนาคต แต่อยากชนะธรรมชาติ
• แม่หนูพวน: ขยันแต่ลุยทำไปเรื่อยๆ
• เอาตะแกรงปู หว่านข้าว เมื่องอกเป็นต้นกล้า ดึงตะแกรงขึ้น กล้าติดมาเป็นแพ
• ปุ๋ยชีวภาพดีกว่าปุ๋ยเคมี แต่ใช้เวลาหมัก(เตรียม)นานกว่า แม่หนูพวนไม่มีเวลา จึงใช้เท่าที่จำเป็น
• ปุ๋ยเคมีทำให้ดิน/ข้าวกร่อน ถ้าเก็บเกี่ยวไม่ทัน จะเสียหาย
• ปล่อยควายกินใบ/ยอด ทำให้ข้าวแตกกอ
• วิเคราะห์เอง: เมื่อพืชจะตาย จะออกดอกออกผล -> ข้าวทิ้งรวงทันที ทำให้ผลผลิตสูงผิดปกติ
• ใบข้าวเบาบางลง (ถูกควายกิน) -> ปลามา

กลุ่ม 1 พ่อไล (72) [ครูบาเป็นพี่เลี้ยง พร้อมคณะผู้ตรวจการแผ่นดิน และรถข่าวของทีวีสีช่อง 7] บ้านพ่อไลอยู่ห่างสวนป่าไป 1.7 กม เท่านั้น จึงไม่เสียเวลาเดินทางมาก

• จบ ป.4 ลูก 5 ยึดวิถีพ่อแม่เพราะเรียนไม่สูง แต่หลานเรียนสูงกว่า เพราะเรียนตามระบบ
• เป็นห่วงว่าจะไม่มีใครดูต่อ
• เดิมมีที่ 30 ไร่ แล้วแบ่งให้ลูกจนเหลือไว้ทำเอง 7 ไร่
• เดิมปลูกยูคาลิปตัส สามปีตัด สามปีตัด; แล้วเปลี่ยนเป็นยาง ปลูกแล้วดูแล 4 ปี กรีดยางได้ 10 ปี ตอนนี้ทำยางมาได้ 20 ปีแล้ว
• เผาถ่าน ทำเองคนเดียว
• “KM คือกิโลเมตร”
• ไม่มีอุปสรรค ไม่่ป่วย ไม่นอนกลางวัน (นอนสองทุ่ม)
• กรีดยางเอง ตื่นตีสาม