กู้วิกฤตแม่น้ำเจ้าพระยา

อ่าน: 3550

บันทึกนี้ นอกจากจะ open source แล้ว ยัง open thought ด้วย

กรณีเรือบรรทุกน้ำตาลขนาด 2,400 ตัน ล่มตั้งแต่เช้าวันที่ 2 มิถุนายนที่บริเวณใต้สะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา ต.ภูเขาทอง อ.พระนครศรีอยุธยา เรือจมค่อนมาทางตลิ่ง กระแสน้ำที่พัดมาเจอเรือที่ขวางทางน้ำอยู่ ก็แยกอ้อมเรือไปทั้งด้านกลางแม่น้ำและด้านริมตลิ่งด้วยความเร็ว ทำให้เซาะตลิ่งพังไป กระทบต่อบ้านเรือนชาวบ้าน; ตามข่าวบอกว่าสูบน้ำตาลออกจากเรือได้หมดเมื่อวันที่ 3 แล้ว

แต่ที่เกิดเป็นภัยก็คือน้ำตาลที่รั่วลงน้ำ ทำให้ค่าออกซิเจนที่ละลายน้ำ (dissolved oxygen หรือ DO) ลดลงสู่ระดับวิกฤต บางช่วงต่ำกว่า 1 มิลลิกรัมต่อลิตร (ต่ำกว่า 2-3 มก./ลิตร หรือ 2-3 ppm ก็เรียกว่าน้ำเน่าแล้ว) สัตว์น้ำที่หากินอยู่แถวผิวน้ำ อาจจะยังพอขึ้นมาหายใจที่ผิวน้ำได้ แต่ปริมาณ DO ที่ต่ำนั้น กระทบต่อสัตว์น้ำที่หากินอยู่แถวผิวดินก้นแม่น้ำ (ซึ่งปลาเหล่านี้มีลักษณะทางกายภาพแตกต่างออกไป) ตายเสียเป็นส่วนใหญ่เช่น กระเบนราหู ปลาลิ้นหมา ปลาม้า ปลากดคัง ตัวละ 10-30 กก. — น้ำตาลเป็นอาหารเลี้ยงจุลินทรีย์ พอจุลินทรีย์ยิ่งโต ยิ่งแบ่งตัว ก็ยิ่งใช้ DO ในน้ำ ทำให้ DO ลดลงต่ำมากจนสัตว์น้ำอื่นหายใจไม่ได้และตายยกแม่น้ำ

การแก้ไขปัญหา ก็ควรจะลองทุกวิธีที่พิสูจน์แล้วว่าใช้ได้จากกรณีอื่นนะครับ ถึงจะคนละบริบทก็เถอะ

เนื่องจากอ.บางบาลน้ำไม่ท่วม ปริมาณน้ำเหนือคงจะไม่เกิน 1,800 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที หรือ 155.5 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อวัน ซึ่งถ้าจะยก DO ไปสู่ระดับ 4 ppm (ซึ่งถือว่าพอทน) ก็ต้องละลายออกซิเจนในน้ำชั่วโมงละ 26 ลูกบาศก์เมตรตลอด 24 ชั่วโมง ปริมาตรออกซิเจนนี้ ไม่ใช่การปั๊มอากาศปริมาตรนี้ลงไปในน้ำ เพราะออกซิเจนในอากาศไม่ได้ละลายทั้งหมด ดังนั้นการเติมอากาศก็อาจจะช่วยได้ในพื้นที่แคบๆ เช่นวังปลา/เขตอภัยทานตามวัดต่างๆ ริมน้ำ แต่ยังไม่สามารถเพิ่มระดับ DO แถวก้นแม่น้ำได้

กลับมาคิดถึงบันทึกชุด [กังหันน้ำก้นหอย ทั้ง 5 บันทึก] ที่เคยเขียนไว้ กังหันน้ำแบบนี้ อัดน้ำสลับอากาศ สามารถเพิ่มแรงดันได้ (ซึ่งเราไม่ต้องการแรงดันสูงเลย) –  แรงดัน 1 บาร์เท่ากับน้ำ 10 เมตร แม่น้ำเจ้าพระยาลึกไม่ถึง 10 เมตร ถ้าจะดันอากาศลงไปปล่อยที่ก้นแม่น้ำจึงใช้แรงดันไม่ถึง 1 บาร์ และสายยางรดสนามทนแรงดันได้ 5 บาร์ — ดังนั้นหากมีกังหันน้ำก้นหอยผูกติดกับตอหม้อสะพานเอาไว้ ปล่อยให้หมุนไปตามกระแสน้ำ เราก็จะได้น้ำสลับกับอากาศในท่อ ส่งน้ำและอากาศลงไปในสายยางที่วางอยู่ก้นท้องน้ำ สายยางนี้เจาะรูเล็กๆ ไว้ให้อากาศและน้ำออก ก็จะเป็นการเติมอากาศโดยไม่ใช้พลังงานเลย ต้นทุนการสร้างสุดกระจอก แต่มีต้นทุนค่าติดตั้ง ค่าสร้างทุ่น เช่าเรือ ค่าผูกโยงกับตอหม้อสะพาน ฯลฯ กะมั่วๆ ไม่น่าจะเกินสองหมื่นบาทหรอกครับ

แม่น้ำเจ้าพระยามีค่า DO ต่ำกว่า 4 ppm เล็กน้อย (ระดับ 3 ppm เริ่มเน่าแล้ว)… แต่ถ้าเราเพิ่มค่า DO เป็น 8 ppm ได้ เมื่อนั้นคุณภาพน้ำจะเพิ่มขึ้นมหาศาล เป็นอานิสงส์ต่อสัตว์น้ำและผู้คน

« « Prev : ข้างบ้าน

Next : วันสิ่งแวดล้อมโลก กับ EM Ball » »


ผู้ใช้ Facebook สามารถให้ความเห็นที่นี่ได้ โดยกด Like เพื่อแสดงตัว

5 ความคิดเห็น

  • #1 withwit ให้ความคิดเห็นเมื่อ 5 June 2011 เวลา 0:57

    เป็นการคิดที่ดีครับ แต่คงต้องระยะยาว ในสภาวะฉุกเฉินแบบนี้ คงต้องเอาเครื่องยนต์เป่าแหละครับ  ผมลองคำนวณคร่าวๆ ถ้าจะเป่าอากาศ วิละ 1 ลบ.ม. ปั๊มมีปสภ. 80% จะต้องใช้เครื่องยนต์ขนาด 160 แรงม้า ครับ คำนวณกลับได้ไม่ยากว่า เราต้องเติมอากาศในอัตราเท่าไร เพื่อให้ได้ do 8 ppm

    ผมกำลังให้เด็กป.ตรี กลุ่มหนึ่ง ทำกังหันเติมอากาศในน้ำแบบประหยัดพลังงาน โดยทำใบพัดเป็นรูป airfoil ที่ไม่ต้านน้ำมาก แล้วมีรูเจาะด้านข้างหนึ่งให้น้ำรั่วเข้า แล้วยกไปเทด้านบน ทำเล่นสนุกๆ

    แต่ผมได้คำนวณมานานแล้วว่าวิธีเติมอากาศที่ถูกที่สุด (ประหยัดพลังงาน) คือ เอาสายยางเป่า เจาะรูให้ซึมแบบที่ท่าน logos ว่ามาแหละครับ

  • #2 ArsaDusit SaveTheRiver | อาสาดุสิต ให้ความคิดเห็นเมื่อ 5 June 2011 เวลา 1:03

    [...] #################################################### [...]

  • #3 Logos ให้ความคิดเห็นเมื่อ 5 June 2011 เวลา 1:08
    #1 เห็นด้วยครับพี่ ช่วงวิกฤติอย่างนี้ ต้องทำทุกอย่างก่อนจะเสียหายไปกว่านี้

    ปั๊มอากาศน่าจะต้องคูณ 5 ด้วยใช่ไหมครับ เพราะออกซิเจนเป็นประมาณ 21% ของอากาศ (cf. Wikipedia)

  • #4 withwit ให้ความคิดเห็นเมื่อ 5 June 2011 เวลา 1:35

    ที่ผมคำนวณไว้ คิดเฉพาะอากาศครับ แต่ถ้าจะคิดโอทู ก็คงต้องคูณห้าแหละครับ

  • #5 sutthinun ให้ความคิดเห็นเมื่อ 5 June 2011 เวลา 4:29

    เร่งเรียนวิชา ขาดอากาศ


แสดงความคิดเห็น

ท่านอยากจะเข้าระบบหรือไม่


*
To prove you're a person (not a spam script), type the security word shown in the picture. Click on the picture to hear an audio file of the word.
Click to hear an audio file of the anti-spam word


Main: 0.35939884185791 sec
Sidebar: 0.15168714523315 sec