คชอ.ภาคประชาชน

อ่าน: 2514

รัฐบาลจัดตั้งคณะกรรมการอำนวยการกำกับติดตามช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัย (คชอ.) ขึ้นดูแลประสานงานการช่วยเหลือชาวบ้านที่ประสบอุทกภัย — อันนี้ไม่ว่าอะไรหรอกครับ ด้วยโครงสร้างในระบบราชการ ก็จะต้องมีอะไรทำนองนี้แหละ; พวกเราชาวบ้านทั่วไป เรียนรู้จากประสบการณ์มาตั้งแต่เกิด มักจะมีความเห็นวิพากษ์วิจารณ์กันสนุกปาก สนุกนิ้วไปต่างๆ นานา ไม่ว่ารัฐบาลไหนก็อย่างนี้แหละ — น่าเสียดายที่เรามักไม่ค่อยเรียนรู้ข้อจำกัดของระบบราชการ และเรารอคอยความช่วยเหลือบรรเทาทุกข์ ซึ่งก็คงจะ too little too late ตามเคย (ว่าแล้วผมก็คาดเดาซะเอง… เฮ้อ)

ระบบการสั่งการของรัฐบาลหรือองค์กรขนาดใหญ่ มีปัญหาแบบเดียวกัน คือผู้ที่อยู่บนยอดดอย เห็นภาพใหญ่ แต่มักจะเผลอออกคำสั่งโดยละเอียด ซึ่งกลับไม่เกิดประโยชน์ต่อพื้นที่ที่อยู่กันคนละบริบท ผู้ที่อยู่ระดับสูงควรกระจายอำนาจการตัดสินใจ จัดสรรทรัพยากรลงไปยังพื้นที่ ให้อำนาจการตัดสินใจ ไว้ใจ สั่งการจากหน้างาน จากคนที่เข้าใจสถานการณ์และข้อจำกัดในพื้นที่ ติดอาวุธให้เขา ให้โอกาสเขาทำงานได้อย่างที่ควรจะทำ — ข้อมูลที่เขาส่งขึ้นไป เวลาประดังกันมาจากหลายพื้นที่ ก็จะถูกกรอง ถูกจัดหมวดหมู่เข้าไปในภาพใหญ่ ทำให้สถานการณ์ฉุกเฉินมักจะไม่ได้รับการแก้ไขหรอกครับ (แต่ต้องรายงานนะ) ธรรมชาติของการรวบรวมเป็นอย่างนั้นเอง

คชอ.จึงควรดูเรื่องกำกับทิศทาง-ตรวจสอบ-จัดสรรทรัพยากร มากกว่าสั่งการครับ — คราวสึนามิสั่งละเอียดไปหน่อย อาจเป็นเพราะเกิดขึ้น 21 วันก่อนการเลือกตั้งใหญ่

เมื่อคืนนี้ @iwhale โทรมาชวนไปประชุม คชอ.ภาคประชาชน ไม่แน่ใจเหมือนกันว่าจะเป็นอย่างไร [@iwhale อธิบาย] แต่เรื่องตามไปดูแห่นี่ ชอบอยู่แล้วครับ จึงแอบหนีออกไปประชุม ได้เจอตัวจริงมากมาย ได้คุย ได้แลกเปลี่ยนกันด้วย (แต่ว่าไม่มีใครได้นามบัตรผมเนื่องจากไม่พก ฮา) — เฉพาะรายชื่อที่ได้รับแจกมา ก็ 31 ชื่อ จาก 16 กลุ่ม (มีภาครัฐกลุ่มเดียวคือ สสส. ในฐานะเจ้าของสถานที่และผู้ห่วงใยสถานการณ์)

มีข้อมูลใหม่ที่คุณปรีดา ลิ้มนนทกุล @peedano แจ้งไว้ ว่าการขอรับความช่วยเหลือผ่าน สายด่วน โทร.1111 มีอาสาสมัครคนพิการ ช่วยแปลงเป็นพิกัด ซึ่งจะทำให้ส่งความช่วยเหลือเข้าได้ตรงจุด ค้นหาเส้นทางเข้าพื้นที่ประสบภัยได้ง่ายขึ้น จัด”สาย”ของความช่วยเหลือได้ อันนี้เป็นประโยชน์มากครับ

ข้อความเหล่านี้ แงะมาจาก timeline ของ @iwhale ซึ่งทวิตระหว่างประชุมนะครับ

ประชุมหาทางสร้างระบบสนับสนุนอาสาสมัครในการทำงานโดยสสส. #thaiflood

แนวคิดการจัดตั้ง คชอ.ภาคประชาชน http://slidesha.re/crisisthai #thaiflood

กำลังฟังเรื่องนักการเมืองท้องถิ่นเอาหน้า ขึ้นป้ายใหญ่โต เอาของรับบริจาคที่รับมาติดสติกเกอร์โฆษณาตัวเองก่อนแจก #thaiflood

ผู้พูดออกชื่อนามสกุลนักการเมืองชัดเจน ทั้งๆที่มีการอัดวิดีโอไว้ตลอดการแชร์ข้อมูล #thaiflood

ดร.สมิทธกำลังแชร์ข้อมูล #thaiflood  http://twitpic.com/31ilvr

“คนไทยเป็นคนมีน้ำใจ แต่การจัดการที่ไม่ดีจะบั่นทอนน้ำใจนั้น เช่นการถูกแย่งของบริจาคเอาหน้า”  คุณอิสรา @volunteerclub #thaiflood

“แผนที่สถานการณ์ที่อัพเดตอยู่ตลอดเวลา เป็นเรื่องที่สำคัญมากในการแก้ไขปัญหาภัยพิบัติ”   @superconductor #thaiflood

“ถ้าจะช่วยเหลืออย่างถูกต้องจริงๆ ควรทำบัญชีของรับและส่งถึงมือใครจดหมดให้โปร่งใสขึ้นเว็บเลยยิ่งดี” @superconductor #thaiflood

คุณตฤณพูดแนวคิด Open Data อยากเข้าถึงข้อมูลดิบที่รวดเร็วจากภาครัฐ ประชาชนมีสิทธิวิเคราะห์และตัดสินใจได้เอง #thaiflood

รองผู้จัดการ สสส. แจ้งว่าจะเข้าไปทำงานร่วมกับภาครัฐเพื่อประสานให้ข้อมูลออกมาถึงประชาชน ขึ้นมาที่เว็บ #Thaiflood

พี่โต้ง @1500miles กำลังเล่าประสบการณ์ทำงานแนวหน้า #1500miles #TWT4TH #thaiflood http://twitpic.com/31ip0m

ประสบการณ์น้ำท่วมเริ่มหลั่งไหล ออกมาจากปากคำของผู้รู้และผู้ที่อยู่ในเหตุการณ์จริง หาฟังได้ยากทางทีวี #thaiflood

ชาวบ้านที่โคราชใช้เรือยาวช่วยกันพาย ไปไหนมาไหนได้ทีละเยอะๆ ชาวโคราชไม่อดอาหารเพราะกินกล้วยและจับปลาได้ (via @1500miles )

วันนี้ทาง สสส. ช่วยจัดกระบวนการ เชื่อมโยงกลุ่มอาสาสมัครให้ยกระดับขึ้นเป็นเครือข่ายพลังสังคมที่ยั่งยืนต่อไป #thaiflood

คุยประเด็น “ต่อมืออาสา” จะหนุนอย่างไรให้อาสาสมัครทำงานได้ดีขึ้น? #thaiflood

“เครือข่ายองค์กรชุมชน รวมตัวช่วยน้ำท่วมได้เร็ว รัฐควรสนับสนุนเรื่องชุมชนช่วยชุมชน” คุณปรีดา มูลนิธิชุมชนไทย #thaiflood

เจอตัวจริง @puukikika #ArsaDusit วันนี้สวย (ไม่โทรมเหมือนวันจัดของ) อิๆ http://twitpic.com/31j09h

สุดหล่อ #twt4th @9jax เสนอไอเดียให้สอนการใช้ทวิตเตอร์ให้ผู้นำชุมชนได้ใช้ http://twitpic.com/31j0r4

เตรียมเปิดวอร์รูมภาคประชาชน 24 ชั่วโมง อยากได้โรงแรมที่ราคาปานกลาง เดินทางสะดวก อินเทอร์เน็ตเร็ว ที่ไหนดีครับ? #thaiflood

ผู้ร่วมประชุมวันนี้ 31 ท่าน พิมพ์ชื่อเบอร์โทรแจกกันหมด รายชื่อ(ไม่มีเบอร์โทร) ตามอ่านได้ที่บล็อคของ @iPattt #thaiflood

เครือข่ายอาสาช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติภาคประชาชน พร้อมลุย! #thaiflood  http://twitpic.com/31j81c

อันนี้แถมให้ครับ: เครือข่ายอาสาภัยพิบัติมี Pantip.com ร่วมผลักดันโดยพี่วันฉัตรแจ้งมาแล้วครับ #ThaiFlood

เพราะว่าอธิบายแทนท่านอื่นไม่ได้ ข้างบนมีประเด็นของผมสามข้อความครับ:

  1. ผมตั้งข้อสังเกตว่าอุทกภัยเคลื่อนย้ายตามมวลน้ำ จึงเคลื่อนที่ไปเรื่อยๆ ดังนั้นแผนที่สถานการณ์จึงต้องปรับปรุงไปตลอดเวลา จะช่วยให้รู้ว่าพื้นที่ใดกำลังประสบภัย มีประชากรอยู่เท่าไหร่ เตรียมอาหารเท่าไหร่  จะนำความช่วยเหลือเข้าไปอย่างไร/ใช้เส้นทางไหน พื้นที่ใดเริ่มฟื้นฟูได้แล้ว พื้นที่ใดจะต้องเตรียมการรับภัย ฯลฯ จัดตั้งศูนย์กระจายความช่วยเหลือตรงไหนดี (ไม่ควรขนจากกรุงเทพทั้งหมด) ?ไปรถไฟได้ไหม? หรือขนด้วยรถเทรลเลอร์ใหญ่ได้ไหม/ถนนพอหรือไม่ แล้วเอาไปลงในพื้นที่ แจกจ่ายจากศูนย์กระจายความช่วยเหลือในพื้นที่ ซึ่งวิ่งเข้าออกได้ถี่กว่าไปกลับกรุงเทพ ควบคุมไม่ให้รั่วไหลอย่างไร — ข้อมูลของชาวบ้านที่ดีที่สุดอยู่ที่กระทรวงสาธารณสุข ไม่ใช่มหาดไทย ถ้าวางแผนช่วยเหลือโดยเริ่มต้นด้วยข้อมูลที่ไม่ถูกต้องแล้ว ไม่ไปไหนหรอกครับ
  2. แม้ว่าจะเคยเป็นกรรมการผู้จัดการรัฐวิสาหกิจ และเป็นซีอีโอบริษัทจดทะเบียน แต่ผมไม่เชื่อเรื่องการรวมศูนย์อำนาจหรอกนะครับ อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ว่าปล่อยให้ไปเถิดเทิงกันได้ตามสบาย จะต้องมีระบบควบคุมที่รัดกุมเพียงพอ ใน timeline ข้างบนมีตัวอย่างของการที่นักการเมืองบางคน กระทำการน่าเกลียด เบียดบังน้ำใจของคนไทยที่ส่งไปช่วยพี่น้อง ให้กลายเป็นผลประโยชน์ส่วนตน ศูนย์รับบริจาคและศูนย์กระจายความช่วยเหลือ จะต้องมีบัญชีคุม — ต้องไม่ลืมว่าสิ่งของและปัจจัยทั้งหลาย เป็นน้ำใจของผู้บริจาคไปยังผู้ประสบภัย ผู้ที่ทำงานอาสาอยู่ตรงกลาง เป็นเพียงทางผ่านเท่านั้น อย่าให้ตกหล่นสูญหายหรือใช้ผิดวัตถุประสงค์ครับ; ประเด็นของคุณรัฐภูมิก็ดีมาก อาสาสมัครมากันเอง ด้วยค่าใช้จ่ายของตัวเอง รถที่ขับกันมา พังทุกคัน พารามอเตอร์(ร่มบิน)เปียก+เครื่องเสีย ฯลฯ มีใครดูแลเขาบ้างไหม? ตีค่าน้ำใจเขาอย่างไร?
  3. เรื่อง Open Data ก็เป็นสิ่งที่มูลนิธิโอเพ่นแคร์ทำอยู่และทำอยู่เรื่องเดียวครับ เรื่องนี้มีผลในวงกว้างมาก เมืองไทยน่าจะมีมานานแล้ว; เมืองไทยมี พรบ.ข้อมูลข่าวสารของทางราชการ พ.ศ.2540 แต่ตาม พรบ.นี้ ชาวบ้านต้องร้องขอข้อมูล แทนที่ว่าข้อมูลซึ่งจัดทำมาด้วยงบประมาณแผ่นดิน จะเป็นข้อมูลสาธารณะ เปิดเผยให้ทุกคนได้เข้าถึงได้ กลายเป็นว่าถ้าอยากได้ ต้องเขียนคำร้องขอ จึงจะพิจารณา — ซึ่งก็ยังไม่แน่ว่าจะได้

ผมคิดต่างจาก public sentiment ที่ค่อนข้างจะตำหนิที่ไม่มีการเตือนภัยล่วงหน้า ถ้าถามว่าเป็นไปได้หรือไม่ที่จะเตือนภัยล่วงหน้า ก็ต้องตอบว่า “น่าจะ” ครับ แต่โดยข้อเท็จจริง เรื่องนี้ไม่เกิดเนื่องจากโครงสร้างระบบราชการเองที่ทำงานเป็นไซโล ติดต่อข้ามกรม ข้ามกระทรวงเป็นเรื่อง “ลำบาก” ต้องไปอ้อมที่ปลัดกระทรวง ดังนั้นส่วนราชการ ก็ทำงานคล้ายอาการฝาชีครอบแมลงวัน คือไม่มีแมลงวันตัวใดผ่านเข้าไปในภายในฝาชีได้ แถมแมลงวันภายในฝาชีก็บินวนเวียนติดแหงกอยู่อย่างนั้น ออกไปไหนไม่ได้เช่นกัน

คราวนี้ผมไม่โทษหน่วยงานรัฐหรอกครับ มันเกิดขึ้นแล้ว เป็น past tense เปลี่ยนแปลงไม่ได้ หวังว่าจะได้บทเรียนราคาแพง ที่มีค่าเสียหายเป็นชีวิตชาวบ้าน อาชีพการงานของคนเป็นล้านคน แล้วยังค่าความเสียหายอีกเป็นหมื่นล้าน

ผมหวังว่าชาวเมือง (ไม่เฉพาะกรุงเทพและปริมณฑล) จะหันไปมองรอบๆ ตัวมากขึ้นบ้าง ทำให้เหมือนกับเมืองไทยเป็นบ้านของเราจริงๆ อะไรที่ต้องทำ ก็ทำเสีย เลิกชี้นิ้ว เลิกโบ้ย เลิกตำหนิกัน การกระทำอย่างนั้น ไม่ได้ช่วยให้อะไรดีขึ้นมาหรอกครับ

ถ้าทำแบบเดิมมาตั้งนานแล้ว ผลลัพท์ยังไม่ดี เรายังจะดันทุรังทำแบบเดิม แต่หวังให้ผลลัพท์ออกมาดี สมเหตุผลหรือครับ?

« « Prev : ปั๊มน้ำกู้ชาติ

Next : สันติไมตรี » »


ผู้ใช้ Facebook สามารถให้ความเห็นที่นี่ได้ โดยกด Like เพื่อแสดงตัว

1 ความคิดเห็น

  • #1 ลานซักล้าง » สันติไมตรี ให้ความคิดเห็นเมื่อ 29 October 2010 เวลา 21:48

    [...] เขียนบ่นไว้ในบันทึกที่แล้ว เรื่องการกระจายอำนาจ กระจายทรัพยากรออกไปช่วยพื้นที่ต่างๆ ทั้งที่ประสบภัยแล้ว และกำลังจะประสบภัย พอไปคุยกันนี้ก็ได้ข้อมูลใหม่จาก “คนนอก” ที่เข้าไปช่วย (ไม่ใช่คนที่เกี่ยวข้องกับรัฐ) ว่าที่จริงรัฐบาลพยายามทำอย่างนั้นอยู่แล้ว เพียงแต่ติดขัดระเบียบราชการ ซึ่งเขียนไว้แน่นปั๋งเหมือนกำแพง มีตัวอย่างจริงคือเทศบาลแห่งหนึ่งทางภาคเหนือ ส่งเครื่องมือมาช่วยสร้างคันดินในภาคกลาง กลับมีปัญหากับหน่วยงานตรวจสอบทันที เนื่องจากอยู่นอกขอบเขตอำนาจ เรื่องนี้มีวาระจะเข้าคณะรัฐมนตรีเพื่อผ่อนคลายระเบียบในการประชุมครั้งหน้า ทรัพยากรของทางภาครัฐ กระจายออกพื้นที่ที่ยังไม่กระทบเพื่อเตรียมรับสถานการณ์ การระดมทรัพยากรกลับมาช่วยพื้นที่ที่กำลังได้รับผลกระทบ จึงขลุกขลักอยู่บ้าง… เรื่องนี้เป็นบทเรียนว่าแม้แต่ความจริง ก็มีหลายมุมมอง หากไม่เข้าใจ ควรถาม ไม่ใช่คิดเอาเอง [แต่บันทึกที่แล้ว ผมไม่ลบหรอกนะครับ] [...]


แสดงความคิดเห็น

ท่านอยากจะเข้าระบบหรือไม่


*
To prove you're a person (not a spam script), type the security word shown in the picture. Click on the picture to hear an audio file of the word.
Click to hear an audio file of the anti-spam word


Main: 0.74077010154724 sec
Sidebar: 2.4080410003662 sec