ท่องอีสานดูการจัดการน้ำ..แก่งละว้า 1

โดย bangsai เมื่อ 2 สิงหาคม 2009 เวลา 16:21 ในหมวดหมู่ ชุมชนชนบท #
อ่าน: 3913

ข้อมูลแก่งละว้า

แก่งละว้าอยู่ไม่ไกลจากเมืองเพียนัก เป็นแอ่งน้ำธรรมชาติขนาดใหญ่ อยู่ฝั่งขวาของแม่น้ำชี ตั้งอยู่ที่ บ้านโคกสำราญ ต.โคกสำราญ กิ่ง อ.บ้านแฮด จ.ขอนแก่น ที่พิกัด 48 QTC 522-898 ระวาง 5541-III มีเนื้อที่ประมาณ 10 ตร.กม. มีน้ำขังตลอดปี ส่วนยาวและกว้างที่สุดของบึง ประมาณ 11 กม. และ 3 กม. ตามลำดับ ในฤดูแล้งจะมีน้ำขังอยู่ในบึงประมาณระดับ 156.50 ม.(ร.ท.ก.)คิดเป็นความจุของน้ำประมาณ 19 ล้าน ลบ.ม. และมีพื้นที่ผิวน้ำประมาณ 10 ตร.กม.


การขึ้นลงของน้ำในบึงอาศัยน้ำต้นทุนจากลำห้วยทั้ง 3 สาย ดังกล่าวแล้ว บางปีที่น้ำในลำน้ำชีไหลหลากมามากก็จะเอ่ยล้นตลิ่งในเขตอำเภอชนบท ทางด้านเหนือน้ำ ไหลลงหนองกองแก้ว ไหลบ่าไปลงบึงแก่งละว้า รวมทั้งการเอ่อล้นท่วมของแม่น้ำชีเข้ามาในบึงแก่งละว้าทางตอนล่างอีกทางหนึ่ง

พื้นที่รับน้ำลงบึงแก่งละว้าอยู่ในเขต อ.ชนบท และ อ.บ้านไผ่ โดยการวัดจากแผ่นที่มาตราส่วน 1 : 50,000 พบว่าพื้นที่รับน้ำลงบึงมีประมาณ 946.25 ตร.กม.


เมื่อแม่น้ำชีลดลงน้ำในบึงจะไหลออกที่ห้วยจิบแจง และห้วยปากผีแป้ง ด้วยเหตุนี้ทางอำเภอและราษฎรจึงช่วยกันปิดทำนบห้วยจิบแจง และห้วยปากผีแป้ง เพื่อเก็บกักน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง แต่ทำนบไม่แข็งแรงจึงพังเสียหายในฤดูน้ำหลากทุกปี

ธรรมชาติของแก่ง

ดังกล่าวแล้วว่าน้ำไหลเข้าแก่งหลายทาง คือน้ำฝนตกลงมาในฤดูฝน น้ำจากลำชีที่ไหลเข้าทางห้วยหนองเอียน ห้วยเมืองเพีย และห้วยบ้านเป้าทางด้านใต้ของแก่ง และในปีใดที่มีปริมาณน้ำฝนมากล้นเอ่อลำชีก็จะไหลบ่าเข้าหนองกองแก้วแล้วบ่าเข้าแก่งละว้าทางด้านใต้เช่นกัน แล้วจะไหลออกทางด้านบนของแก่งละว้าที่ห้วยจิบแจงและ ห้วยปากผีแป้ง

การใช้ประโยชน์

เกษตรกรจาก 4 ตำบล คือ ตำบลบ้านไผ่, โคกสำราญ, เมืองเพีย, และบ้านเป้า รวม 40 หมู่บ้านใช้แก่งละว้าเป็นที่ทำมาหากินทั้งใช้น้ำเพื่อการเกษตรทั้งฤดูฝนและฤดูแล้ง ใช้เลี้ยงสัตว์วัว ควาย และอื่นๆ และที่ได้ประโยชน์มากอีกประการคือการประมง ชาวบ้านรอบๆแก่งมีอาชีพจับปลาเพื่อบริโภคและขายตลอดปี


น้ำจากแก่งละว้ายังใช้เพื่อการผลิตน้ำประปาให้กับเทศบาลอำเภอบ้านไผ่ ซึ่งต้องใช้ท่อนำน้ำเป็นระยะทางถึง 15 กม. กรมโยธาธิการประมาณการว่าในปี พ.ศ. 2526 เทศบาลบ้านไผ่ต้องการน้ำดิบไปผลิตประปาถึงวันละ 10,000 ลบ.ม. นอกจากนี้ชาวบ้านรอบๆยังใช้ประโยชน์จากแก่งอีกหลายประการเช่น เก็บต้นผือไปขาย หรือนำไปทอเสื่อขาย เป็นต้น


การพัฒนาแก่ง จุดเริ่มของปัญหา..?

เมื่อฤดูฝนผ่านไปน้ำในแม่น้ำชีลดลง ก็ดึงเอาน้ำในแก่งละว้าไหลออกเป็นปกติที่ห้วยจิบแจงและห้วยปากผีแป้ง ทางด้านบนของแก่งละว้า เกษตรกรจึงมีความเห็นว่าควรสร้างทำนบกั้นน้ำไหลออกที่ห้วยจิบแจง แต่กำลังของชาวบ้านไม่สามารถสร้างทำนบที่แข็งแรงได้ สร้างขึ้นมาก็พังทลายทุกปี จึงเสนอทางราชการเข้ามาพิจารณาก่อสร้างอย่างแข็งแรงต่อไป

————

ขอบคุณแหล่งข้อมูล http://www.rid6.net/~khonkaen/MidProject/Lawa/Lawa.htm

http://ridceo.rid.go.th/khonkhan/datamid/pm_lawa.html

« « Prev : สระในนาคือหลักประกันการมีข้าวกิน

Next : ท่องอีสานดูการจัดการน้ำ..แก่งละว้า 3 » »


ผู้ใช้ Facebook สามารถให้ความเห็นที่นี่ได้ โดยกด Like เพื่อแสดงตัว

1 ความคิดเห็น

  • #1 bangsai ให้ความคิดเห็นเมื่อ 2 สิงหาคม 2009 เวลา 16:28
    • ตั้งใจจะเอาไปใส่ที่ ลานเก็บเรื่องมาเล่า แต่ลานความจุเต็ม เลยย้ายมาที่นี่
    • ยังไม่เฉลยเรื่องเบ็ดยักษ์นั่นครับ เป็นคราวหน้าครับ

แสดงความคิดเห็น

ท่านอยากจะเข้าระบบหรือไม่


*
To prove you're a person (not a spam script), type the security word shown in the picture. Click on the picture to hear an audio file of the word.
Click to hear an audio file of the anti-spam word


Main: 0.20185089111328 sec
Sidebar: 0.026962995529175 sec