เด็กชายใส่รองเท้าผ้าใบ แต่เธอใส่รองเท้าหนัง
ก็แก้ปัญหาได้ง่ายๆ ถอดรองเท้าของตัวไว้ซะ ใส่แต่ถุงเท้า ก็แค่นั้น
แต่วันต่อมา เห็นรูปเธอช่วยคุณแม่ทำขนมเค้กดูเป็นแม่บ้านแม่เรือนทีเดียว

เด็กโรงเรียนนี้ไม่ใคร่มีการแบ่งแยกกิจกรรมของหญิงหรือชาย เด็กเล็กหรือเด็กโต
เวลาพัก จึงอาจได้เห็นการแข่งขันฟุตบอลอันเข้มข้น
ระหว่างทีมเด็กชายและเด็กหญิง วิ่งไล่ฟุตบอลกระโปรงปลิวกันกลางสนาม
บ้างก็แบ่งทีมน้องประถมเล่นกับพี่มัธยม
อาศัยพวกมากกว่า รุมล้อมวิ่งพันขาพี่ ทำเอาไปไม่เป็นกันเลยทีเดียว

บางวันอาจได้ยินเสียง
พี่คร้าบบบ เก็บบอลให้หน่อย..พี่คร้าบบบ เก็บบอลให้หน่อย
พี่คนสวยคร้าบบบ..เก็บบอลให้หน่อย..ลอยมาให้ได้ยิน
ตามมาด้วยเสียงเตะบอลตุ๊บตับกันต่อ

ยามเล่นปิงปอง มักเห็นน้องตัวสูงเลยโต๊ะมาไม่เท่าไร
แต่เล่นปิงปองกับพี่โตๆ ได้ อย่างสนุกสนาน
พี่เล่นด้วยกันเองเห็นมีลูกตบกันเปรี้ยงปร้าง
แต่พอตาน้องเล่นกะพี่บ้าง
ก็มีการปรับเปลี่ยนการเล่น ลดระดับมาพอให้น้องรับได้เสียด้วย

ช่วงเกมการ์ดพลัง เกมเศรษฐี เกมกระโดดหนังยาง เกมขว้างบะกอน กำลังฮิต
พี่ๆ ที่ยังติดใจกับเกมเหล่านี้บางคน ยังถอยวัยลงไปแข่งกับน้อง
ไม่ก็แกล้งเฉียดไปสอดแทรกให้น้องโวยวายเล่น

ทั้งเห็นการผสมผสานจินตนาการดัดแปลงข่วงดินและต้นไม้
ให้กลายเป็นดินแดนสมมุติ ชวนกันมุด ลอด เล่นตามบทบาท
บ้างก็กลายร่างเป็นฮีโร่ไล่จับผู้ร้ายกันทั้งชายหญิง
บางทีก็มีอารมณ์จะเรียบร้อย นั่งประดิษฐ์ประดอยของเล่นด้วยกัน
บางทีก็ทะเลาะกันบ้างไปตามประสา

ทุกครั้งที่เล่น มักมีการกำหนดเกณฑ์และกติกา
ไม่ว่าจะสร้างขึ้นมากันเดี๋ยวนั้น หรือเป็นการส่งต่อจากรุ่นถึงรุ่น
ทั้งการร่วมกันรักษาข้อตกลงอย่างเคร่งครัด
บางช่วง จึงเห็นการจัดแถวรอคิวยาวเฟื้อย เพื่อรอ..โตฉุบ..ชิงตำแหน่งพระราชา
ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ได้มาครองเพียงชั่วคราวเมื่อโตฉุบชนะ
และต้องผละจากตำแหน่งมาต่อแถวใหม่เมื่อใครชนะตัวอีก
วนเวียนไปแบบนี้ได้เป็นนานโดยไม่มีการแซงคิว

การเล่นจึงเป็นการเรียนรู้จากกันและกันโดยธรรมชาติ
เป็นการฝึกทักษะและประสบการณ์ที่หลากหลาย
ได้จัดการกับอารมณ์ ความรู้สึก และวิธีแก้ปัญหานานา

เรื่องแบบนี้ใครก็รู้ แต่คนเป็นครูต้องคอยสังเกตและนำมาพัฒนาเด็ก
ทั้งสอน และทั้งเสริม เติมให้เติบโตขึ้นอย่างมีคุณภาพ
ช่วงเวลาที่เด็กเล่น ยังเป็นโอกาสให้ครูได้สังเกต
และเข้าไปพูดคุย สานสัมพันธ์กับเด็กอย่างแนบเนียน

ภาพของครูโรงเรียนนี้จึงมีให้เห็น
ทั้งเล่นฟุตบอล เล่นปิงปองกับเด็ก
ยอมเล่นสอดเส้นด้ายเป็นลวดลายกับเจ้าตัวเล็กที่มารบเร้า
เข้าไปแจมกระทั่งเล่นขว้างบะกอนหรือบอลหลบ!!!

ชอบที่จะเห็นเด็กเล่นร่วมกัน
แม้ว่าต้องจัดสรรให้ครูดูแลความเรียบร้อย
บางครั้งก็ต้องคอยตัดสินความ
ทั้งต้องคอยเก็บอุปกรณ์กีฬาที่บางทียืมมาใช้แล้วไม่ส่งคืน

เห็นเป็นเรื่องสำคัญ ที่ต้องจัดสรรเวลาให้เด็กได้เรียนรู้อย่างรอบด้าน
ตลอดทั้งวันก็มีทั้งเวลาเรียน เวลาทำกิจกรรม ทำงานโน่นนี่
เรื่องไอที ก็มีไปให้ใช้ถึงในห้อง กลับถึงบ้านบางคนยังเกาะติดทีวีและเกมอยู่แล้ว
อยู่โรงเรียน ถึงเวลาพักก็ออกมาวิ่งเล่นกันสักหน่อยจะเป็นไร

ใช้ชีวิตให้สมดุลย์กันเนาะ..ลูกเอ้ยยย..

.

.

.

ขอบคุณคุณแม่ @Khwan Supatra สำหรับรูปนักฟุตบอลสาวน้อยหญิงเดียวด้วยค่ะ

เช่นในสัปดาห์ที่ผ่านมานี้ มีกิจกรรม..”กาดนัดชุมชนคนดี”
ที่คุณครูกลุ่มการงานพื้นฐานอาชีพ(กอท.) ชักชวนให้เด็กๆ นำผลิตภัณฑ์ของครอบครัว
หรือสิ่งของที่ตัวเองทำ มาเปิดร้านขาย
ชวนให้ผู้ปกครอง และลุง ป้า น้า อา ในชุมชน มาร่วมขาย ร่วมซื้อด้วย
เพื่อความครึกครื้นและได้บรรยากาศตลาดของจริง

เตรียมโหมโรงให้เด็กคิดวางแผน เลือกและผลิตสินค้าได้พักหนึ่งแล้ว
วันนี้จึงจัดงานแบบ..”ลองไฟ:ซ้อมใหญ่” เพื่อจะได้พร้อมเปิดงานจริงจังกันเดือนหน้า
วางแผนกันว่าจะจัดกาดนัดเป็นประจำเดือนละครั้ง

ก่อนงานลุงสล่าประจำโรงเรียนช่วยกันทำซุ้มประตูกาดไว้ที่ลานสนามบาสฯ
เช้าต่อมาเห็น ครู กอท. ครูนาฏศิลป์และน้องนักศึกษาฝึกสอน
ช่วยกันตัดแขนงไผ่ใกล้ห้องทำงานของตัวเอามาตกแต่ง
ตามไปชื่นชมความคิดที่ใช้วัสดุง่ายๆ ใกล้ตัว มาใช้ได้ดูดี
แถมมีน้ำใจมาช่วยงานกัน โดยไม่คิดว่านี่งานฉันนั่นงานเธอ

ชมแล้วก็ออกไปทำธุระนอกโรงเรียน ติดพันจนใกล้บ่าย
ได้รับรายงานว่าฝนตก ขอย้ายที่จัดงานเข้ามาในหอประชุม
เมื่อกลับมาถึง..ห้องประชุมถูกจัดเป็นกาดเรียบร้อยแล้ว
เสื่อแดงผืนยาวสารพัดประโยชน์ปูไว้เป็นแถวให้กลุ่มขายพืชผัก ผลไม้นั่ง
โต๊ะเตี้ยเรียงรายไว้ให้กลุ่มงานประดิษฐ์วางของ
กลุ่มขายอาหารจัดวางไว้บนโต๊ะสูง มีร่มสีสดคันใหญ่วางไว้เป็นระยะ

ผู้ปกครองและลุง ป้า ในชุมชน มาวางของรออยู่ก่อนแล้ว
ได้เวลาบ่ายโมงครึ่ง คุณครูก็อนุญาตให้เด็กกลุ่มผู้ขายลงมาจัดของ
ผู้ซื้อต้องรอเวลาอีกราวสิบกว่านาทีจึงจะออกจากห้องเรียนมาจ่ายตลาดได้
กิจกรรมดำเนินไปอย่างคึกคัก
คุณครูบางท่านก็นำของในครอบครัวมาขาย แต่ส่วนใหญ่ทำหน้าที่เป็นผู้ซื้อ
และพาน้องชั้นเล็กๆ  น้องอนุบาลมาชมตลาด.

เดินดูสินค้า พร้อมติดตามว่า กิจกรรมเป็นไปตามที่เตรียมการไว้หรือไม่
เป็นกิจกรรมใหม่ ที่ฝ่ายจัดการกังวลว่าจะมีสินค้ามาขายตรงตามแนวทางที่กำหนดเพียงใด
และเพราะตกลงให้ขายเฉพาะผลิตภันฑ์ของครอบครัว
จึงได้อมยิ้มกับสินค้าและที่มา..นานาชนิด..

บรรดาพืชผักสวนครัว ที่วางขายมีทั้งแบบมัดห่อมาแบบมืออาชีพ..ก็ที่บ้านทำสวน
และแบบเก็บมาอย่างละนิดละหน่อย..ก็มือใหม่หัดขาย
บางรายเอาน้ำพริกตาแดงของยายห้าหกกระปุกมาวาง
ใกล้ๆกับมะม่วงและมะเขือพวงจากบ้านเพื่อนถุงสองถุง
บ้างใช้ถุงพลาสติก บ้างห่อใบตอง

บรรดาอาหารและเครื่องดื่ม มีทั้งที่ต้องทำขายกันเดี๋ยวนั้น
และที่เตรียมการบางส่วนมาจากบ้าน
กลุ่มงานประดิษฐ์ทั้งหลายก็มีให้เลือกซื้อทั้งแบบสำเร็จรูปมาแล้ว
และแบบทำให้ตามความต้องการของผู้ซื้อ

บนเวทียังมีสินค้าของผู้ค้ารุ่นเล็กวางขาย
นึกสงสัยเมื่อได้เห็นถุงนมอัดเม็ด..สินค้าของครอบครัวหรือไม่หนอ
อ้อ! ได้คำตอบ..บ้านเธอเปิดร้านขายยา!!!
เช่นเดียวกับสินค้าประเภทอุปกรณ์คอมพิวเตอร์จากครอบครัวหนุ่มน้อยวัยประถม
ผู้บรรยายสรรพคุณกับคุณครูผู้สนใจซื้ออย่างแคล่วคล่อง
สินค้าที่ต้องอึ้งไปหนึ่งวินาที..คุณน้องเธอมีพระมาให้เช่า!!!
เอิ่ม..เธอเป็นลูกหลานโรงงานเครื่องปั้นดินเผาน่ะ

เพียงไม่นานที่เปิดกาดให้ค้าขาย
บรรดาผู้ซื้อ และคุณครูได้ชม ชิม และได้สิ่งของไปทำกับข้าวกันคนละหลายถุง
ผู้ปกครอง ลุง ป้า ได้ขายสินค้ากันพอสมควร
ส่วนพ่อค้าแม่ขายรุ่นเยาว์ ต่างงัดเอากลยุทธ์มาเสนอขาย
บ้างน้ำผึ้งผสมมะนาวขายหมดเหยือกที่เตรียมมายังอุตส่าห์หาน้ำเย็นมาบอกขายต่อ
ก็ยังอยากนั่งเป็นพ่อค้าอยู่ในร้านนี่นา
ทั้งเห็นเจ้าตัวเล็กราวชั้น ป.3 บรรจงร้อยยางยืดเป็นกำไลขายให้ครูไทย ครูฝาหรั่ง
ปรับแก้ความยาวให้พอดีกับข้อมืออีกต่างหาก

บ้างตั้งใจพยายามสื่อสาร ด้วยครูฝาหรั่งเห็นเป็นการดีที่จะให้ลูกศิษย์ได้ใช้ภาษา
บ้างคิดก้าวหน้า ยกของที่เหลือออกเดินเร่ขายเชิงรุก
บ้างประยุกต์ใช้หลักการตลาด เขียนป้ายประกาศลดราคายั่วยวนใจ
ก็ได้น้ำดื่มจากโรงงานของแม่มา อยากจำหน่ายให้หมด

หนุ่มน้อยที่แสนเงียบและชอบแยกตัวมาเดินเดี่ยว
ยังมีมะม่วงแผ่นของคุณยายมานั่งขายให้คุณครูแปลกใจ
แม้ยังมีคุณครูชายนั่งเป็นกำลังใจอยู่ข้างๆ ก็ช่างเถอะ
ทำเอาคุณครูที่รู้จักออกอาการปลี้มไปหลายคน

ผ่านไปเกือบได้เวลาสองชั่วโมง คุณครูก็ประกาศเตือนจะปิดตลาด
เพื่อเก็บข้าวของให้เสร็จทันโรงเรียนเลิก
เพียงไม่กี่นาที หอประชุมก็กลับคืนสู่สภาพเดิม.

แม่ค้าที่มาขาย มีคุณป้าสูงวัยจากบ้านใกล้ๆ
จึงสะกิดพี่มัธยมให้ช่วยขนของใส่ตะกร้า
มีบรรดาน้องประถมอีกกลุ่มหนึ่งช่วยยกไปไว้ใกล้ประตูโรงเรียน
ภาพเด็กๆ เดินตามป้าที่จูงจักรยานไปอย่างยิ้มแย้มและเต็มใจ
ทำให้มีความหวัง ถ้าช่วยกันปลูกฝังความมีน้ำใจในทุกโอกาส
คงสร้างอนาคตของชาติที่มีคุณภาพได้มากขึ้น^^

ต่อจากนี้ คุณครูยังต้องมีงาน ชวนให้เด็กเรียนรู้จากประสบการณ์ที่ได้รับ
ทั้งการวางแผน เลือกผลิต เลือกทำสินค้า กะปริมาณของ วิธีขาย ฯลฯ อีกหลายเรื่อง
ทั้งต้องเกี่ยวเนื่องกับค่านิยม วิธีคิด วิธีมอง ให้เห็นคุณค่าของการงาน
ทั้งต้องปรับปรุงวิธีการจัดกิจกรรมในครั้งต่อไปให้ดีขึ้น
ทำซ้ำๆ  ทำไปปรับปรุงไปให้ต่อเนื่อง.

กิจกรรมเหล่านี้  แท้จริงแล้วแฝงไว้ด้วยโอกาสอันยิ่งใหญ่สำหรับคนวัยเยาว์
โอกาส..ในการฝึกคิด ฝึกเลือกสรร
โอกาส..ในการทดลองทำให้เป็น
โอกาส..ในการแก้ปัญหา
โอกาส..ในการเผชิญกับอารมณ์ความรู้สึกหลากหลาย
ดีใจ..เสียใจ..ภูมิใจ..หงุดหงิด..ผิดหวัง..สมหวัง..
เพื่อจะรู้จัก..อดทน รอคอย เอื้อเฟื้อ แสวงหา พึ่งพา ร่วมมือ ฯลฯ
เพื่อจะก้าวข้ามขีดจำกัดของตน
เพื่อจะเพิ่มพูนความรู้และประสบการณ์ชีวิตให้รอบด้าน

เป็นเพียงอีกหนึ่งงานของครู ที่เฝ้าแสวงหาโอกาสในการเรียนรู้ให้แก่ศิษย์
ช่วยกันทำกิจกรรมเล็กๆ เหล่านี้.. ด้วยหวังให้มีผลอันยิ่งใหญ่ตามมาในภายหลัง
ก็แค่อยากบ่มเพาะให้ ผู้เยาว์วัยเหล่านี้เติบโตขึ้นอย่างงดงาม
แค่นั้นเอง…

.

หวังมากไปหรือเปล่าเนี่ย..

.

.

.

.

ชมภาพกิจกรรมเพิ่มเติม ที่ https://www.facebook.com/media/set/?set=a.818645868160379.1073742110.152771964747776&type=1

เดินเลาะเลียบดูต้นไม้ใบหญ้า ไปเจอมะเขือเทศสุกแดงเต็มต้น
นึกเสียดาย  หากทิ้งไว้คงเน่าเสียเปล่า
จึงคว้ากาละมังกับกรรไกรมาเก็บ

ช่วงเวลาที่ก้มๆ เงยๆ เลือกลูกมะเขือเทศที่สุกได้ที่
ใจกลับแวบนึกถึงยาย

ยามเป็นเด็ก  ปิดเทอมทีไร มักถูกส่งไปอยู่บ้านสวนต่างจังหวัด
วันเดินทาง..จะถูกยายปลูกให้ตื่นตั้งแต่ยังไม่สว่างดี
จัดแจงแต่งตัวให้พร้อม และที่ขาดไม่ได้คือผ้าโพกผม
ด้วยต้องเดินทางด้วยรถคอกหมูของน้า
ซึ่งมีอาชีพขับรถบรรทุกรับส่งของไปมาระหว่างเมืองใหญ่กับบ้านเกิด

ยังจำรถบรรทุกคันใหญ่ ที่เปิดโล่ง
ที่นั่งด้านหน้าเป็นไม้ยาวต่อมาจากที่นั่งคนขับ
ด้านหลังเป็นตัวถังไม้ สูง ชนิดที่ต้องมีบันไดก้าวขึ้นจากข้างหลังสองสามขั้น
ระหว่างที่นั่งแถวยาวด้านหลังสองแถว มักบรรจุข้าวของต่างๆ
บางทีก็เป็นกระสอบ บางทีก็เป็นแข่งไม้ไผ่สานบรรจุเมี่ยง

ที่นั่งประจำ มักเป็นที่นั่งในตัวถังด้านหลังค่อนไปทางด้านหน้า
บางเวลาก็ต้องนั่งไปบนกระสอบ หรือ บนเข่งที่บรรทุกมาจากเชียงใหม่
ส่วนพี่ชาย ยามคนแน่น  มักได้รับที่นั่งพิเศษข้างคนขับด้านขวา
ย้ำ..ข้างขวาของคนขับ!!!!

ตัวถังรถยื่นล้ำออกมาด้านข้างมากกว่าส่วนหน้า
จึงมีที่ว่างข้างขวาพวงมาลัยมากพอให้เด็กผู้ชายขายาวๆ ผอมๆ คนหนึ่งนั่งได้

การเดินทางจากลำพูนถึงเถินช่างยาวนาน
กว่ารถจะเดินทางบนถนนดินแดง ผ่านป่าซาง บ้านโฮ่ง และลี้
ซึ่งต้องมีเวลาแวะให้ผู้เดินทาง ลงมาสะบัดฝุ่น แดงคลุ้งออกจากตัว
ก่อนจะหาอาหารกลางวันกินกันที่ตลาดลี้  หรือ ใครมีห่อข้าวก็งัดออกมากินกันตอนนี้

จากลี้  ต้องเดินทางข้ามเขาด้วยเส้นทางอันคดโค้งและแคบ
เป็นเส้นทางขึ้นลงดอยที่เต็มไปด้วยต้นไม้หนาทึบ
ฟังเสียง ออดแอด..ออดแอด..ของรถ
ชะโงกดูยอดต้นไม้ที่โผล่ขึ้นมาจากเหวข้างทาง
ฟังเสียงแตรที่กดให้สัญญาณแต่ละโค้ง
บางช่วงต้องคอยลุ้น เมื่อผ่านสะพานทำด้วยท่อนไม้ก่ายเกยตามแนวยาว
ช่างเป็นเรื่องน่าตื่นเต้น ราวกับได้ผจญภัย
และครั้งใด มีพระสงฆ์เดินทางไปด้วย ก็ช่างเป็นที่อุ่นใจของเด็กผู้หญิงตัวเล็กนัก..

เดินทางข้ามดอยอีกเป็นนาน  กว่าจะทะลุสู่ทางราบ
กว่าจะถึงที่หมายก็เย็นย่ำ พี่ชายตัวดำมอม ผมแดงเป็นฝรั่งคลุกฝุ่นด้วยไม่โพกผ้า

ชีวิตที่บ้านสวน  เป็นช่วงเวลาแห่งความสุข
มีญาติรุ่นราวคราวเดียวกันเป็นโขลงให้ได้เล่นด้วยกันเกรียวกราว
ซนมากนัก ผู้ใหญ่บ้านนี้ดุเอา  ก็ย้ายไปซนกันบ้านอื่น

ถึงเวลา ก็เข้าครัวกินข้าว  ไม่ได้มีโอกาสรบเร้าจะซื้อข้าวของ หรือขนมอะไร
ไม่มีขนมขายมากมายนัก  อย่างมาก ก็ขนมช้าง
ขนมปังกรอบที่ทำเป็นรูปช้างตัวเท่าฝ่ามือเด็ก
ไม่ก็ลูกอมนม คาดสีแดง เขียว เม็ดโตคับปาก
ที่นานๆ จะได้เงินไปซื้อกินสักที

แต่มีผลหมากรากไม้ ให้ปีนไปเก็บมากินกันได้ไม่จำกัด
มะม่วง มะปราง ละมุด ส้มเกลี้ยง ส้มโอ ครบครัน
กินมะปรางจิ้มกะปิบนต้น นี่แสนจะอร่อย
ยิ่งกินแล้ว คายเม็ดมาขว้างหัวคู่อริที่อยู่บ้านข้างๆ ได้ ยิ่งมีความสุข

บางวันเบื่อเล่นกับเพื่อน  ก็มากวนยายน้อย
ซึ่งเป็นผู้หญิงที่สามารถ  ทั้งปีนต้นไม้ ทำกับข้าว เลี้ยงหมู พึ่งตนเองได้สารพัด
เวลายายทำงาน ดูน่าสนุก  จนทำให้อยากลองทำบ้าง
บางวันช่วยล้างละมุด  บางวันแกล้งแอบดูยายใส่ผ้าถุงปีนต้นไม้อยู่ใต้ต้น
กวนมากเข้า ยายก็ต้องวางมือจากการซอยหยวกไปต้มให้หมู หันมาทำของเล่นให้

เพียงได้ เศษดินขอ กระเบื้องมุงหลังคา ที่ยายทุบแต่งเป็นรูปวงกลมให้ไปทอยเล่น
ก็หยุดกวนยายกันได้พักหนึ่ง
ยามเย็น ก็รบเร้ายาย  ให้พาไปเล่นน้ำในแม่น้ำวังกันต่อ
น้ำในแม่น้ำยังใส ไหลแรงและมีหาดทรายละเอียดสีน้ำตาลอ่อน
ระหว่างหลานเล่นน้ำ
ยายก็ขุดน้ำบ่อทรายเล็กอยู่ใกล้ๆ กรองน้ำไว้รอให้หลานอาบอีกครั้ง

บางวัน เห็นเด็กๆ หาบข้าวของเดินผ่านหน้าบ้านไปขาย
เกิดอยากทำได้แบบนั้นบ้าง
ยายต้องเก็บมะเขือเทศหน้าบ้าน ใส่กระทงเล็ก
วางบนถาด หาสาแหรก  ไม้คาน มาให้ลองหาบไปขายพร้อมกับญาติรุ่นเดียวกัน

ซึ่งแรกหาบ  ก็เดินได้อย่างสง่า  กะว่าจะไปขายตามบ้านให้หมดถาด
พอเวลาผ่านไปนานเข้า บ่าก็เริ่มเจ็บระบบ
ตลอดทางที่เดิน จึงต้องเปลี่ยนไม้คานระหว่างบ่าซ้าย กับบ่าขวา แทบจะทุกนาที
จนวิธีสุดท้าย ใช้ไม้คานวางบนกล้ามเนื้อด้านหลังคอ จึงค่อยบรรเทา
ภาพที่ผู้ใหญ่เห็นเมื่อเดินกลับบ้าน..
คือภาพหลานที่เดินคอหดหาบสาแหรกไม้คานกลับมา เป็นที่น่าขัน
เป็นตำนานการขายมะเขือเทศที่น่าจดจำยิ่งนัก

ช่วงสงกรานต์  นอกจากสนุกสนานกับการสาดน้ำ
รถคอกหมูคันเดิมยังพาลูกหลาน ทั้งผู้ใหญ่และเด็ก
ตระเวนกันไปดำหัวญาติผู้ใหญ่แต่ละบ้าน
ไปบ้านนี้ พรยาวเป็นพิเศษ  บ้านนี้มีข้าวควบ ข้าวแคบแจกทุกปี
บ้านนี้มีข้าวหมาก  บ้านนี้มีมะปรางหวานอร่อย
ผู้ใหญ่ก็พูดคุยกันไป  เด็กๆ ก็เอร็ดอร่อยกับของเลี้ยงกันอย่างอิ่มหนำ

ช่างโชคดีที่ได้มีชีวิตแบบบ้านนอก อยู่ในบ้านสวนกับยายและเครือญาติ
ชีวิตที่ความสุขหาง่าย และไม่ได้พึ่งพาเงินทองมากนัก
แม้วันนี้..ไม่มีใครเหลืออยู่ที่บ้านสวนแล้ว
แต่เมื่อนึกย้อนไปครั้งใด ก็เติมสุขให้ใจอิ่มเอมขึ้น

เวลาเปลี่ยน..ทุกสิ่งย่อมเปลี่ยนแปลง..
แต่ความทรงจำอันงดงาม  ยังอยู่กับเราเสมอ
เริ่มแก่แล้ว..และเริ่มทบทวนว่า..
ที่ผ่านมา ได้สร้างความทรงจำดีๆ ให้แก่ผู้คนมากน้อยเพียงใดบ้างหนอ…

ยามเช้า..รีบตื่นขึ้นมาให้ทันเวลาที่นัดหมาย
วันนี้ต้องไปเขื่อนแม่วงก์ให้ทันเก้าโมงเช้า
จัดการอาหารเรียบร้อยก็ได้เวลาพากันขึ้นรถ ที่คนขับห้อตะบึงตามผู้นำให้ทันกลุ่ม
ทำเอาอุ๊ยเริ่มอาการวิงเวียนก่อนเป็นคนแรก

ที่หมายอยู่ไกลข้ามจังหวัด มีนัดจะพบปะ ดร.ศศิน เฉลิมลาภ และ ดร.สมิทธิ ตุงคะสมิต
ผู้เป็นกำลังสำคัญในการคัดค้านการสร้างเขื่อนแม่วงก์
ระหว่างทาง คุณคอน ใช้อุปกรณ์บันทึกข้อมูลทุกจุดที่ผ่านสะพานและทางน้ำให้น้องเม้ง
แถมยังได้แวะดูช่องเขาชนกัน อันเป็นตำแหน่งที่ถกเถียงกันในเรื่องการสร้างเขื่อน
นั่งรถมากับผู้รู้ จึงเสมือนมีผู้ตระเตรียมข้อมูลเบื้องต้น ให้รับฟังเรื่องราวต่อมาได้เข้าใจยิ่งขึ้น

ถึงที่ทำการอุทยานเขื่อนแม่วงก์ ซึ่งมีนักท่องเที่ยวกางเต็นท์พักนอนกันหนาตา
ได้ทราบว่า มีความคลาดเคลื่อนในการนัดหมาย ทำให้มีเวลาสนุกกับการถ่ายรูประหว่างรอ
ต่อเมื่อพร้อมจึงทยอยกันเข้าไปในห้องประชุม

เป็นบรรยากาศของการประชุมที่ไม่จำเป็นต้องมีพิธีรีตองมากมายนัก
เพียงพี่บางทรายกล่าวเกริ่น สั้นๆ  ก็เข้าสู่การพูดคุยกัน
ผู้ช่วยหัวหน้าอุทยานแม่วงก์ ได้บอกเล่าเรื่องราวในส่วนของอุทยาน
ซึ่งมีงานบริการและต้อนรับนักท่องเที่ยวเป็นงานใหญ่ที่ต้องใช้กำลังคนไปมาก
จำนวนคนทำงานที่ยังไม่เพียงพอก็ยังเป็นปัญหาที่ต้องแก้ไข

ด้วยความสับสนในการสื่อสาร
การประชุมดำเนินไปสักพักแล้ว ดร.สมิทธิ์ จึงได้เดินทางมาถึงพร้อมกับคุณผัดไท รักษ์ป่า
ชายหนุ่มผู้อยู่ในพื้นที่ความขัดแย้ง ที่ยังยืนยันจะต่อสู้เพื่อรักษาป่าไว้

เรื่องราวที่ได้รับฟังจาก ดร.ศศิน   ดร.สมิทธิ์ และคุณผัดไท
ทำให้ได้รับรู้เรื่องราวในมุมมองของคนทำงานและอยู่ในพื้นที่
เรื่องราวของความไม่ตรงไปตรงมาและอิทธิพลที่ครอบงำ
จนทำให้ข้อมูลต่างๆ ที่สื่อสารให้คนหมู่มากผิดแผกไปจากที่เป็นจริง
การได้รับรู้ข้อมูลเพียงบางส่วน และการให้ความสำคัญต่อวิถีดำรงชีวิตที่แตกต่างกัน
ดูจะเป็นปัญหาที่นำสู่ความขัดแย้งที่ลุกลาม

ดร.เม้ง ได้นำเสนอข้อมูลผ่านโปรแกรมคอมพิวเตอร์จำลองการไหลของน้ำ
ทำให้เห็นได้อย่างชัดเจน ถึงกรณีที่หากมีฝนตกหนัก ปริมาณน้ำจะไหลไปในทิศทางใด
ทั้งสามารถใช้ประกอบการตัดสินใจในการสร้างหรือไม่สร้างเขื่อนให้คุ้มค่า
เห็นการเก็บข้อมูลจริงของน้องเม้ง ในทุกที่ที่เดินทาง ยิ่งเห็นเบื้องหลังของการทำงาน
ที่เฝ้าผสานความรู้ด้านวิชาการ ให้สามารถเกิดประโยชน์แก่ผู้คน

นั่งมองผู้คนในห้องประชุม
ช่างเป็นกลุ่มที่หลากหลาย ไม่ว่าจะโดยวัย หรือ โดยอาชีพ
นอกจากท่านเลขาธิการ ส.ป.ก.และคณะแล้ว
ยังมี นักอนุรักษ์ นักวิจัย นักพัฒนาชุมชน  นักกฎหมาย
ยังไม่นับรวมกับปราชญ์ชาวบ้าน ผู้เชี่ยวชาญด้านไอที
นักธุรกิจ นักวิชาการทั้งด้านการเกษตร สิ่งแวดล้อม การจัดการท่องเที่ยว
ทั้งผู้อยู่ในแวดวงการแพทย์ พยาบาล งานธนาคาร และวงการศึกษา ฯลฯ
ซึ่งเดินทางมาจากหลายแห่งหนแทบจะครบทุกทิศ เพื่อรับรู้เรื่องราวในวันนี้
เรื่องราวที่แม้ทำให้ใจหนักอึ้ง แต่เมื่อนึกถึงใจแกร่งกล้าของผู้คนที่สู้ไม่ยอมถอย
ใจของผู้คนที่นึกถึงประโยชน์ของมวลชน  ใจที่นึกถึงความถูกต้องชอบธรรม
ทำให้ต้องฉุกคิด..เราทำประโยชน์ให้โลกอย่างเต็มกำลังแล้วหรือ..

ในภาคบ่าย นึกถูกใจที่เปลี่ยนแผนไปดูบ้านแม่เรวาแทนที่จะขึ้นไปชมช่องเย็น
ด้วยชาวคณะติดใจอยากไปดูบริเวณที่ได้รับการเสนอให้สร้างเขื่อน
และเวลานั้นทราบว่าช่องเย็นคลาคล่ำด้วยผู้คน

เดินทางหลังอาหาร บนเส้นทางอันขรุขระ เมื่อรถเลี้ยวหลบหลุมไปมาสักระยะ ก็ได้เรื่อง
ป้าหวานเริ่มอาการวิงเวียน ต่อเนื่องไปจนต้องจอดรถ
แต่ชาวเฮฮาศาสตร์ ก็คือชาวเฮ..จอดรถแก้ไขอาการของป้าหวานแล้วก็เดินทางต่อ
แถมยังมีเสียงหัวเราะทั้งป้าหวานและทุกคนต่อเนื่องได้อีกหลายวัน
การพร้อมลุยอย่างไม่งอแงอิดออดคงเป็นเอกลักษณ์ประจำกลุ่มนี้

ถึงแม่เรวา เจ้าหน้าที่พาไปยังลานจัดนิทรรศการให้ความรู้เกี่ยวกับโครงการสร้างเขื่อนแม่วงก์
ลานโล่งใต้ร่มไม้ มีราวไม้ไผ่ ติดป้ายไวนิลเรียงรายเป็นระเบียบ
ระหว่างฟังบรรยาย แวบหายออกจากกลุ่ม พร้อมกับพี่หมอเจ๊
เดินซอกแซกไปสำรวจริมลำธาร ที่เด็กๆ พากันมานั่งเล่นน้ำกันหลายคน
เดินตามทางเดินที่คดโค้ง ที่ยังร่มรื่นด้วยเงาไม้ แม้สัญญาณของฤดูแล้งดูจะเริ่มต้นเร็วในปีนี้
คุยกันว่า ไม่ใคร่ได้ยินเสียงนก  ทั้งบางส่วนดูราวกับต้นไม้ถูกตัดโค่นแล้วปลูกใหม่

ได้เวลาก็พากันมาขึ้นรถ เดินทางไป มออีหืด ซึ่งอยู่ห่างออกไปเพียงสามสี่ร้อยเมตร
ชื่อมอ น่าจะบอกถึงความเหน็ดเหนื่อยในการพิชิตยอด
เห็นทางเดินขึ้นค่อนข้างลื่น และขรุขระ
นึกเป็นห่วงใครบางคน ที่ไม่แน่ใจว่าข้อจำกัดทางร่างกายยังคงอยู่หรือไม่
จึงตั้งใจเดินใกล้ๆ อยู่สักระยะ  ต่อเมื่อแน่ใจจึงผละไปเดินเพียงลำพัง

เดินขึ้นเขา ทีละก้าว..ทีละก้าว..ฝึกให้จดจ่ออยู่กับการเดินและการหายใจ
การงานที่มีทำให้ต้องเดินมากเป็นปกติ  ขึ้นเขาครั้งนี้จึงพอเดินไหว
ถึงยอดเขาพร้อมเหงื่อโทรมกาย..
ได้ออกกำลังจนเหงื่อไหลเข้าตา ร่างกายผ่าวด้วยไอร้อน เป็นความรู้สึกที่ดีทีเดียว
แม้ครูบาผู้อาวุโส ก็เดินจนถึง
ภาพคุณผัดไทหิ้วปีกครูบาขึ้นเขา จึงเป็นภาพช็อทเด็ดของงานนี้
ช่วงเวลาบนยอดเขา จึงเป็นช่วงเวลาของความอิ่มเอมใจในความสำเร็จของแต่ละคน

จากมออีหืดมองเห็นทิวทัศน์ด้านล่าง อย่างชัดเจน
หากมีการสร้างเขื่อนคงกระทบต่ออีกหลายชีวิต ทั้งผู้คน ต้นไม้ และสรรพสัตว์
ทั้งฝ่ายที่ได้รับประโยชน์และฝ่ายที่ต้องสูญเสีย เป็นเรื่องที่ยังคงต้องติดตามกันต่อไป

จนเกือบเย็นย่ำ ชาวคณะจึงเริ่มทยอยเดินลงจากเขา
เดินรั้งท้าย โอ้เอ้ถ่ายรูปดอกไม้ ใบหญ้าริมทางเป็นระยะ
ความชอบทำให้ได้เรียนรู้เพิ่ม จาก ดร.นฤมล ซึ่งชี้ชวนให้เห็นใบโฮย่ากลายพันธุ์อยู่บนต้นไม้
ยามเดินลง เห็นความสูงชันมากกว่ายามก้มหน้าก้มตาเดินขึ้นเขา ต้องระมัดระวังมากขึ้น
นับว่าโชคดีที่ไม่มีใครหกล้มหกลุกจนบาดเจ็บ

ระหว่างทางกลับที่พัก รถผ่านเพิงขายส้มโอหน้าบ้านชวนให้แวะ
เพียงมีเสียงเปรย..คนขับก็จอดพรืดลงไปซื้อกับน้องเม้ง
ส้มโอแสนอร่อยในราคาลูกละยี่สิบบาท
แถมเจ้าของยังเดินมาสวัสดี พร้อมทั้งขอบคุณที่แวะซื้อถึงข้างหน้าต่างรถ
เคยเห็นส้มโอวางขายในร้านค้ามีชื่อของจังหวัดเดียวกันนี้ ลูกละสองร้อยกว่าบาท
ไม่ได้กัดฟันซื้อ จึงไม่รู้ว่า รสชาติจะดีกว่ากันเพียงไหน..
โอกาสในการขาย และราคาช่างแตกต่างกันลิบลับถึงเพียงนี้

ถึงที่พักเมื่อค่ำแล้ว
หลังรับประทานอาหารท่ามกลางความมืดก็ได้เวลาสนทนาแลกเปลี่ยนประสบการณ์
เราตั้งวงอยู่กลางลาน  ท่ามกลางอากาศอันหนาวเย็น  ใต้ท้องฟ้าโล่งและแสงจันทร์ริบหรี่
มีเพียงแสงไฟสาดส่องไปยังกระดาษบันทึกที่แปะไว้กับบานประตู

ไม่ว่าจะฟังกันและกันสักกี่ครั้ง ยังคงได้เรียนรู้อย่างเบิกบานจากการฟัง
ทั้งเรื่องราวการผ่านวิกฤติอันยิ่งใหญ่ในชีวิต จนพลิกฟื้นใจให้ยืนหยัดอย่างมั่นคง
เรื่องราวการได้รับโอกาสให้ศึกษาเรียนรู้ในโลกกว้างของชายหนุ่มนักคิด
จนทำให้ใช้ความรู้และดำเนินชีวิตเพื่อยังประโยชน์แก่ประเทศชาติและผู้คนอยู่อย่างไม่หยุดยั้ง

บางถ้อยคำของสมาชิกใหม่ที่เพิ่งได้มาพบปะกัน
บอกถึงมุมมอง แรงบันดาลใจและโลกทัศน์ที่เปลี่ยนแปรไปเมื่อได้มาพบและร่วมกิจกรรม
ภาพของลุงบางทรายที่ผลักดันให้หนูจิก้าวออกไปรับหน้าที่จับประเด็นในการสนทนา
บอกถึงความปรารถนาจะฝึกสมาชิกรุ่นเยาว์ของเฮฮาศาสตร์ให้มีความสามารถเพิ่มขึ้นอีกขั้นหนึ่ง
ในกลุ่มเฮฮาศาสตร์โอกาสในการเรียนรู้เกิดขึ้นได้โดยไร้รูปแบบเสมอ
จนเริ่มดึก..วงสนทนาจึงหยุดพักไว้ก่อน
ต่างแยกย้ายกันไปนอนและเตรียมพร้อมสำหรับกิจกรรมวันรุ่งขึ้น

ตื่นแล้ว..จัดเก็บข้าวของ ขนย้ายขึ้นรถ หลังกิจกรรมช่วงเช้าเสร็จจะเดินทางกลับบ้าน
ซองร่วมทำบุญของน้าอ๊อบ จุดประกายความคิดให้ร่วมกันรวบรวมเงินไปสมทบทอดผ้าฝ่าในวันนี้
ถึงเวลาก็พากันเดินทางไปสถานีพัฒนาและส่งเสริมพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งด่านทุ่งแฝก

เมื่อไปถึงบริเวณงานมีผู้คนมารอร่วมงานกันพอสมควร
เต็นท์ราวหกเจ็ดหลังกางอยู่ในพื้นที่ว่างระหว่างหมู่ไม้
เวทียกพื้นเล็กๆ ถูกจัดเตรียมไว้ใกล้ๆ ชายคาอาคาร
ชอบใจที่ใช้เครื่องกระจายเสียงดังเพียงให้พอได้ยินกันทั่ว
ไม่ได้กระหึ่มกึกก้องดังงานตามหมู่บ้านเช่นที่เคยเห็น
มีโต๊ะเล็ก ขายของจากพื้นบ้าน ราวสองสามโต๊ะ พอให้ได้ช่วยอุดหนุน
เห็นผู้คนล้อมโต๊ะสกรีนสีลงเสื้อยืดระหว่างรอ และถึงบางอ้อเมื่อถูกเรียกให้ไปรับแจกเสื้อที่ระลึก

ถึงเวลา วิทยากรรับเชิญจากชาวคณะหลายท่านก็ขึ้นไปบนเวที
เสวนากันในประเด็นการอนุรักษ์ธรรมชาติและการฟื้นฟูสภาพแวดล้อมในเขตปฏิรูปที่ดิน
เป็นทีมวิทยากรที่ล้วนมีความรู้และประสบการณ์จากหลากหลายที่มา
ซึ่งนำเสนอแนวคิด มุมมองอย่างน่าสนใจ
น่าเสียดายที่มีเวลาน้อย และผู้รับฟังดูจะเป็นกลุ่มคนที่ทำงานด้านการอนุรักษ์อยู่แล้ว
นึกอยากให้เรื่องราวที่พูดได้เผยแพร่ไปยังผู้ฟังในกลุ่มอื่นๆ ให้มากขึ้น

หลังจากเสวนาก็ร่ำลาจากคณะเดินทางกลับ ไม่ได้อยู่ร่วมพิธีทอดผ้าป่า
ที่ทราบในภายหลังว่า ได้ปัจจัยพอที่จะนำไปใช้ตามวัตถุประสงค์พอสมควร

ใช้เวลาเดินทางขึ้นเหนืออีกห้า หกชั่วโมง
ส่งผู้ร่วมทางครบแล้วก็กลับถึงบ้านในยามค่ำ
เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่ได้รู้ในสิ่งที่ไม่เคยรู้ เห็นในสิ่งที่ไม่เคยเห็นเพิ่มขึ้น

พูดคุยกับกูรูต้นไม้ประจำโรงเรียนที่ร่วมทางกันมาอย่างขำๆ
การร่วมประชุมสัมมนาครั้งนี้ คงไม่มีแต้มนับสำหรับการประเมินในวงการศึกษา
ที่มักให้ค่าเฉพาะเรื่องที่เกี่ยวกับการเรียนการสอน  การพัฒนาครูจึงเสมือนถูกบังคับให้อยู่กับโลกแคบ
แท้จริงแล้ว การได้พบปะเรียนรู้จากผู้คนจากแวดวงที่แตกต่าง
กลับสร้างมุมมองให้ลุ่มลึกและหลากหลาย เพื่อเปิดใจ เปิดความคิดให้กว้างขึ้น
เพียงได้เห็นสิ่งดีที่ผู้อื่นทำ
เพียงหนึ่งถ้อยคำที่สร้างแรงบันดาลใจ
เพียงหนึ่งเรื่องราวที่กระตุกความคิด
เพียงหนึ่งประสบการณ์ที่พลิกฟื้นความเชื่อมั่น ศรัทธา ในเส้นทางที่ก้าวไป
ล้วนเป็นพลังส่งเสริมให้ค้นคว้า สร้างสรรค์ ร่วมคิด ร่วมทำ ตามกำลังของตน
ช่วยกันลงมือทำเต็มตามกำลังของตน..อย่างไม่หยุดยั้ง..
ก็เพียงพอจะก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงได้..

เมื่อกลับบ้าน กลับสู่การงานเดิม..
การงานแห่งการบ่มเพาะเมล็ดพันธุ์ความรู้ ความรัก ให้แก่เจ้าตัวเล็กจนถึงวัยรุ่น
มุ่งหวังจะปลูกหัวใจที่อิ่มเต็ม หัวใจแห่งการรู้คิดและรู้ค่าสรรพสิ่งที่เกื้อกูลชีวิต
เพื่อดำรงชีพอย่างพอเหมาะ พอดี ไม่เบียดเบียนตน เบียดเบียนผู้อื่น
เพื่อดำรงชีพอย่างเกิดประโยชน์แก่ตนและส่วนรวม
ท่ามกลางกระแสบริโภคนิยมที่บ่าล้น ยังชวนกันยืนหยัดในแนวทางเช่นนี้
แนวทางที่ต้องใช้พลังและความร่วมมือ ร่วมใจมากมายยิ่งนัก

ก็ด้วยมาครั้งนี้
ได้เห็นสิ่งดีที่ผู้อื่นทำ
ได้ยินถ้อยคำที่สร้างแรงบันดาลใจ
ได้เห็นเรื่องราวที่กระตุกความคิด
ได้มีประสบการณ์ที่พลิกฟื้นความเชื่อมั่น ศรัทธา ในเส้นทางที่ก้าวไป
จึงกลับบ้านพร้อมหัวใจเปี่ยมพลังกันทีเดียวเชียว..
พร้อมทำงานค่ะ!!!

ขอบคุณ ท่านเลขาธิการ สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม(ส.ป.ก)
และพี่ชายใหญ่ (ไพศาล ช่วงฉ่ำ) ที่เกื้อหนุนให้มีเฮฮาศาสตร์ในครั้งนี้
ขอบคุณผู้จัดและผู้ร่วมกิจกรรมทุกท่าน สำหรับประสบการณ์อันน่าประทับใจ
ขอบคุณแมลงไม่ทราบชนิด ที่ให้บทเรียนชีวิตว่าด้วยอาการไข้และคัน นานนับเดือน  แต่ไม่เข็ดหรอก อิอิ

.

.

บันทึกไว้ เพื่อรำลึกถึงงานเฮฮาศาสตร์ ห้วยขาแข้ง
6-10 ธ.ค.56
เขื่อนทับเสลา จ.อุทัยธานี

นั่งรถย้อนกลับเข้าสู่เมือง
รถจอดในลานกว้างของวัดท่าซุงท่ามกลางแสงแดดร้อนและผู้คนมากมาย
ขบวนรถมีหลายคัน การสื่อสารระหว่างกันจึงค่อนข้างสับสน
กว่าจะรวบรวมพลได้ครบ พี่ชายใหญ่ผู้ประสานงานคงเหน็ดเหนื่อยทีเดียว

ก่อนเข้าชมสถานที่ แวะไปที่ห้องน้ำที่รายเรียงอยู่โดยรอบ
ไม่ค่อยคุ้นกับการเห็นพระพุทธรูปจำนวนมากรายเรียงอยู่บนระเบียงเหนือห้องน้ำ
อาจเป็นด้วยวัฒนธรรมถิ่นของตนนั้นแตกต่าง
ห้องน้ำมักถูกสร้างให้อยู่ห่างจากรูปเคารพและส่วนจัดพิธีกรรมเสมอ

สนทนากับผู้ดูแลสถานที่ที่บอกด้วยความภาคภูมิใจ
วัดกว้างใหญ่มากนะคะคุณ  ห้องน้ำมีนับพันๆ ห้อง
หากเดินไม่ไหวต้องใช้วิธีนั่งรถรางเที่ยว จึงจะทั่ว..

เมื่อเข้าไปในวิหารแก้วอันมลังเมลืองด้วยไฟระย้าและแสงสะท้อนจากกระจกประดับวาววับ
จึงเห็นผู้คน และกิจกรรมอันบอกถึงความศรัทธา
บ้างเบียดเสียดต่อคิว ถวายพระพุทธรูปที่มีเครื่องทรงอันวิจิตร
บ้างกราบพระพุทธชินราชจำลอง
บ้างกราบสรีรร่างของหลวงพ่อฤาษีลิงดำ
บ้างถวายเงินบริจาคทาน

ท่ามกลางผู้คนอันคลาคล่ำ
ภาพคุณยายที่ยกเครื่องสักการะขึ้นจบเหนือหน้าผากแน่วนิ่งชวนให้คิด
แต่ละชีวิตล้วนมีความเชื่อเฉพาะตน เฉพาะกลุ่ม
หนทางของการบรรเทาใจให้คลายทุกข์ล้วนแตกต่าง
หวังให้การสร้างพลังศรัทธาความเชื่ออันอลังการนี้ นำทางสู่ความมีปัญญาแห่งศาสนาด้วยเถิด

จากวิหารแก้ว เดินทางต่อไปยังวิหารทอง อันวิจิตรตระการ
และเมียงมองในส่วนของวัดท่าซุงเก่า จากภายนอก ด้วยไม่มีเวลาแวะชม

รถนำไปจอดอยู่ใกล้ลานอเนกประสงค์ ที่ก่อสร้างอย่างสมัยใหม่
ทั้งการออกแบบ ลวดลาย สีสัน อาคารและต้นไม้ที่ใช้การล้อมมาปลูก
ดูเป็นรูปแบบเช่นที่นิยมและเห็นกันได้ทั่วไป ในยุคนี้
แต่กลับมีสะพานคอนกรีตเล็ก แคบและสูง
ที่ทอดข้ามไปยังวัดโบสถ์ ที่ดูโดดเด่นอยู่ริมน้ำ ท่ามกลางแดดสวย ฟ้าใส
ต้องขอบคุณพี่บางทรายที่จัดเวลาให้มาถึง ในช่วงที่แสงสาดต้องวัดให้เกิดเงาสะท้อนน้ำงดงาม

แม่น้ำ ดูจะราวจะกั้นกลางระหว่างความเก่ากับ วิถีสมัยใหม่ที่รุกคืบใกล้เข้ามา
ในแม่น้ำที่แห้งจนเรือนแพบางหลัง ค้างเกยอยู่บนหาดดินทราย
ร่องรอยของการใช้ประโยชน์จากสายน้ำยังคงปรากฏให้เห็น
ทั้งหมู่เรือนแพ กระชังปลา แพเตยที่ปลูกไว้ที่แรกเห็นเข้าใจว่าเป็นผักบุ้ง..^^
เส้นสาย ลวดลายที่ปรากฏจากรอยเท้าของสัตว์บนพื้นโคลนแตกระแหง
กลายเป็นเกมที่ชวนกันค้นหาคำตอบ

จากบนสะพาน เห็นการเปลี่ยนแปลงของสองฟากฝั่งเด่นชัด
ร้านกาแฟดีไซน์แบบสมัยใหม่  กับแพไม้ไผ่ ช่างให้อารมณ์ที่แตกต่าง
ระหว่างเดินไปยังได้เห็นวิถีของการแบ่งปันอย่างเป็นธรรมชาติ
ยามที่รถจักรยาน รถพ่วง ต้องขับผ่านเส้นทางอันเล็กแคบ
เห็นการรอคอย และผลัดเปลี่ยน ให้ทางก่อน หลัง อย่างยิ้มแย้ม

เข้าไปในวัด ได้สัมผัสกับบรรยากาศสงบเงียบ โปร่งโล่ง ด้วยไม่มีกำแพงกั้น
โบสถ์ วิหาร และกุฏิที่พักสงฆ์ บ่งบอกถึงอายุอันยาวนาน
บางส่วนได้รับการทำนุบำรุงไว้  บางส่วนขาดหายไปอย่างน่าเป็นห่วง
เห็นหอประชุมอายุกว่าหกสิบปี ทำด้วยไม้ หลังคาประดับลายปูนปั้นอันสวยงาม
ถูกปรับปรุงด้วยวัสดุผสมผสาน จนงานฝีมือเชิงช่างยุคก่อนถูกลดทอนไปอย่างน่าเสียดาย
เดินชมกันจนบ่ายคล้อยจึงค่อยเคลื่อนย้ายไปดูพระอาทิตย์ตกบนเขาสะแกกรัง

ถึงบนเขา ในเวลาที่พระอาทิตย์จวนจะลับฟ้า
เห็นบรรดาคนรักสุขภาพเดินออกกำลังกายขึ้นเขากันหลายคน
ลมเย็นบนยอดเขา ช่วยบรรเทาความเหนื่อยล้าลงได้มาก
เดินไปไหว้พระที่วัดบนเขาและชมทิวทัศน์เมืองอุทัย ที่เห็นได้เกือบทั่วเมือง
แถมยังเห็นวัดโบสถ์ที่เพิ่งจากมาอยู่ลิบๆ
ใครบางคนชวนกันโยนเหรียญเสี่ยงทาย ใส่ในรูสะดือของพระสังกัจจายน์เป็นที่ครึกครื้น
อืมมม..สนุกสนานและได้บุญ..

ได้กราบพระบรมรูปของสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก
ซึ่งเป็นบรมมหาชนกของสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก รัชกาลที่ 1 ราชวงค์จักรี
และเดิมมีกำหนดจะเดินขึ้นไปดูหลักหมุดแผนที่หลักแรกของประเทศไทย ที่อยู่สูงขึ้นไปอีก
เกือบมืดแล้ว จึงเปลี่ยนแผนการ แต่ยังมีผู้กล้าหาญ อันได้แก่ พี่หมอเจ๊ อุ๊ยสร้อยและน้องสายลม
ที่ยังคงเดินไปจนถึงเป้าหมายและกลับลงมาได้โดยไม่ลื่นล้มเสียหลัก

ระหว่างนั้น ชาวคณะบางส่วนร่วมกันปล่อยโคมลอยพร้อมคำอธิษฐาน
โคมไฟที่ลอยลิ่วตามลมไปหลายดวง คงสร้างความแปลกใจให้ผู้ได้เห็นกันบ้าง

ใกล้ถึงเวลาอาหารเย็น ชวนกันลงจากเขามายังร้านอาหารที่จัดไว้
ได้พบ คุณหมอจอมป่วนและแม่นุ ขับรถจากพิษณุโลกมาเพื่อร่วมรายการเพียงคืนนี้
ให้บังเอิญมีกลุ่มคนนัดหมายมาเลี้ยงรุ่นกันอยู่ที่ร้านเดียวกัน
การจัดการสถานที่ในการเสวนาพูดคุยจึงต้องปรับเปลี่ยนไปตามสถานการณ์

หลังจากได้อิ่มหนำกันถ้วนหน้า
ก็ถึงเวลาได้ พบปะกับ ท่านปฏิรูปที่ดินจังหวัดอุทัยธานี และ ท่านปฏิรูปที่ดินจังหวัดชัยนาท
ก่อนที่จะได้รับฟังเรื่องราวจาก พี่สมพงษ์ สุทธิวงค์ “ขาใหญ่เมืองอุทัย”
ที่พี่บางทรายได้เกริ่นนำให้รู้จักทางบันทึกที่เขียนให้ชาวเฮฮาศาสตร์รับรู้อยู่ก่อนแล้ว

เรื่องราวและหลักการในการทำงานด้านการอนุรักษ์ป่า และการพัฒนาชุมชน
ถูกถ่ายทอดประกอบการฉายสไลด์ ด้วยภาษาง่ายๆ
เล่าเรื่องงานที่แท้จริงแล้วก่อให้เกิดผลอันยิ่งใหญ่ด้วยท่าทีไม่อวดโอ่
เพียงบอกหลักการที่ได้ทำ..อยู่ร่วมกับประชาชน ช่วยประชาชนคิด มอบความรัก รับใช้ชุมชน
เริ่มกิจกรรมจากสิ่งที่ประชาชนรู้ พัฒนาจากสิ่งที่เขาทำ สาธิต บูรณาการ  ฯลฯ
ผมก็ทำ “แค่นี้แหละ..”
แค่นี้..ที่อุทิศตนปกป้องป่า และพัฒนาชุมชน ผ่านร้อนหนาวมาค่อนชีวิต!!

สุดท้ายได้พบกับ ดร.วีระชัย นาควิบูลย์วงศ์ เลขาธิการสำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม(ส.ป.ก)
ที่เดินทางมาเพื่อพบปะกับกลุ่มของเรา  ได้รับฟังการบอกเล่า แนวคิด การทำงาน
ฟังท่านแล้วรับรู้ความตั้งใจอันจริงจังที่จะให้เกิดประโยชน์ต่อส่วนรวม

เริ่มดึกก็เริ่มล้า..ด้วยตื่นขึ้นมาแต่เช้าตรู่
เพียงหนึ่งวันได้รับประสบการณ์อันหลากหลาย ทั้งในเมือง ในป่า
ทั้งได้มารับฟังเรื่องราวที่ชวนคิดต่อ
ยามล่ำลากัน แยกย้ายไปขึ้นรถ แต่ละคนก็อยู่ในสภาพพร้อมจะพักกันทีเดียว..

ดึกแล้ว..พักก่อน ค่อยอ่านตอนต่อไปนะคะ..^^

ตื่นขึ้นมาในยามเช้ากว่าปกติ
อากาศหนาวเย็นตั้งแต่ตอนกลางคืน
อุ้ยแง้มหน้าต่างไว้ให้ได้สัมผัสอากาศภายนอกอย่างเต็มที่
โชคดีที่มีน้ำอุ่น..ไม่เช่นนั้นคงมีการหลบเลี่ยงไม่อาบน้ำกันบ้าง
โดยข้อจำกัดของวัย ทำให้ลุยมากไม่ได้เท่าเดิม

ตรวจสอบพยากรณ์อากาศตั้งแต่ก่อนเดินทาง ในช่วงที่บ้านยังหนาวมาก
ไม่ใคร่ได้เจออุณหภูมิในภาคกลางที่ใกล้เคียงกับภาคเหนือ
แต่ก็ชวนผู้ร่วมทางเตรียมเสื้อผ้าให้หนาพอรับมือ
แถมยังกะเผื่อพี่สาวคนใต้ที่อาจไม่ได้ตระเตรียมมา
เจอหนาวจริงค่อยโล่งใจ  ไม่งั้นคงได้ถูกล้อเลียนไปตลอดทริป..^^

พอมีเวลาแว้ปไปถ่ายรูปพระอาทิตย์ ก่อนเดินไปยังสถานที่รับประทานอาหาร
ระหว่างทาง แวะนั่น ดูนี่ไปตามประสา
เหลือบเห็นถุงพลาสติก เห็นขวดที่ใช้แล้ว อยู่ตามข้างทาง..อดใจไม่ได้ตามเคย
แวะเก็บไปด้วย ตั้งใจจะเอาไปทิ้งในถังขยะ
และพบว่า เป็นสิ่งที่หายาก  แม้กระทั่งในห้องน้ำ ที่คาดว่าจะมี ก็ไม่เห็น
การจัดการขยะ ดูจะเป็นเรื่องเล็กน้อยเกินกว่าจะมีใครใส่ใจ
คนทิ้งไม่ได้นึกถึงผลที่ตามมา  คนที่อยากช่วยเก็บก็หาที่ทิ้งที่เหมาะสมไม่ได้
ก็ต้องปล่อยปัญหาไว้ให้ค้างคาใจอยู่อย่างนั้น
อาจมีอีกหลายคนที่อยากเก็บแต่พบเหตุการณ์เช่นนี้มาแล้วก็เป็นได้

เสร็จจากอาหารเช้า ก็จัดแบ่งจำนวนคนขึ้นรถ
เชิญครูบาสุทธินันท์ อาจารย์แฮนดี้ พี่หมอเจ๊ คุณคอน และน้องเม้งมาเป็นสมาชิกเพิ่มในรถ
จนรถออก ถึงนึกขึ้นได้ว่า น้องฝนกลายเป็นสมาชิกคันอื่นเสียแล้ว
ได้แต่ปลอบใจเธอว่า คันนี้รถ ส.ว.นะ  จะมารึ  นับอายุรวมกันได้เกิน 700 ปีทีเดียวเชียว

โอนตำแหน่งผู้นำทางไปให้คุณคอน ผู้เชี่ยวชาญกว่า
ถอยมานั่งกับกลุ่มเยาว์วัยที่สุดในรถที่เบาะหลัง ให้ได้นั่งคุยกันไปตามประสา
ทางด้านหน้า ก็ทำหน้าที่กำหนดตำแหน่ง กำหนดจุดสำคัญ ด้วยเครื่องมือไฮเทค
เพื่อน้องเม้งจะนำข้อมูลไปใช้ ในงานของเธอต่อ
และได้ฟังพ่อครูบาสนทนาในเรื่องราวเบื้องลึกเบื้องหลังไประหว่างทาง

ไปห้วยขาแข้ง ด้วยอารมณ์ที่หม่นๆ ลึกๆ ของตนเอง
นึกถึงเรื่องราวของคุณสืบ นาคะเสถียร ที่ได้อ่านจากหนังสือสารคดี
นึกถึงเรื่องเล่าจากคนใกล้ชิด  และ จดจำความรู้สึกที่ได้อ่านหนังสือนั้นทั้งน้ำตา
เป็นความเศร้าเจือด้วยอารมณ์ ความรู้สึกหลากหลาย ต่อเรื่องราวที่เกิดขึ้น
นึกถึงภาระที่แบกหนักในใจคน จนต้องตัดสินใจละทิ้งชีวิต  ละทิ้งผู้คนที่รัก ที่ใกล้ชิด
ทั้งเตรียมการเพื่อการนี้อย่างตั้งใจ
แม้เมื่อเห็นป้ายมรดกโลก ได้สัมผัสถึง แรงบันดาลใจที่มีต่อผู้คนที่สืบทอดเจตนา
ก็ยังไม่วาย เสียดายชีวิตของคนดีที่จากไป

เมื่อถึงอุทยานห้วยขาแข้ง บริเวณที่จะพากันไปคารวะอนุสาวรีย์ของคุณสืบ
ทางเข้ามีเพียงสะพานแขวนให้เดินข้ามลำห้วยที่มีน้ำใสไหลรินเท่านั้น
รถที่จะเข้าไปต้องใช้วิธีขับลุยลงไปในลำห้วย
เป็นการกำหนดให้ผู้ที่มาเยี่ยมชมได้สัมผัสกับสิ่งรอบข้างอย่างใกล้ชิดตั้งแต่แรกเข้า

เดินโอ้เอ้รั้งท้ายกลุ่ม จนเห็นทุกคนเดินผ่านลานโล่งกว้าง
มุ่งตรงไปยังเนินดิน ที่เห็นมีต้นไม้ใหญ่ทรงสวยอยู่เบื้องหน้า
ตามเข้าไปในช่องระหว่างเนินดินแล้วจึงได้รู้ว่ามีอาคารซ่อนอยู่ภายใน
ซึ่งใช้จัดนิทรรศการเกี่ยวกับคุณสืบ และบรรยาย ให้ความรู้เกี่ยวกับห้วยขาแข้ง
เป็นอาคารที่ออกแบบให้กลมกลืนกับธรรมชาติได้อย่างน่าสนใจทีเดียว

วิทยากรบอกเล่าเรื่องราวประกอบรูปภาพเกี่ยวกับห้วยขาแข้ง โดยภาพรวมสั้นๆ
เป็นเรื่องราวของผืนป่าตะวันตกที่หลงเหลืออยู่ผืนสุดท้าย
ที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าหายากและคุณค่าที่พึงช่วยกันรักษาไว้
ทั้งได้มีเรื่องราวของคุณสืบประกอบเล็กน้อย

ระหว่างนั้น กลับนึกถึงเรื่องราวที่ติดตามอ่านงานเขียนของ ม.ล.ปริญญากร  วรวรรณ
ช่างภาพที่ติดตามถ่ายภาพสัตว์ป่าในเมืองไทย รวมทั้งได้ทำงานที่ห้วยขาแข้งมาก่อน
ซึ่งบอกเล่าเรื่องราวชีวิตของป่า การดำรงชีพของสรรพสัตว์ และ ผู้คน ที่เกี่ยวข้อง
ในแง่มุมที่กระทบใจและชวนให้ตระหนักคิดได้อย่างมีพลัง
ภาพของเสือแม่ลูกอ่อนที่ได้เห็นจากการบรรยาย  จึงมีความหมายยิ่งกว่าเสือ
แต่กลับเจือไปด้วยความคิดคำนึงถึงการทำงานของผู้คนมากมายที่อยู่เบื้องหลัง
การทำงานของผู้คนที่ทุ่มเท ยากลำบากและเต็มไปด้วยความเสี่ยงต่อชีวิต

การรับรู้ใดๆ ย่อมแตกต่างไปตามประสบการณ์เดิมและความสนใจของแต่ละคน
นึกอยากให้มีวิธีการนำเสนอเรื่องราวที่สำคัญเหล่านี้ด้วยวิธีการที่ทรงพลังมากขึ้น
เพิ่มมิติในด้านอารมณ์ ความรู้สึก ทัศนคติและความตระหนัก มากกว่ามีเพียงข้อมูล สถิติ
อาจด้วยภาพยนตร์สั้นๆ  หรือสื่อ เทคโนโลยีอื่นๆ ที่คงต้องอาศัยมืออาชีพ มาช่วยเหลือ
อยากให้ผู้คนได้กลับออกมาจากการชมพร้อมกับความรู้สึกกระทบใจ
และอยากมีส่วนร่วมด้วยการลงมือทำบางสิ่งบางอย่างตามกำลังของตน เพื่อ รักษาทรัพยากรนี้ไว้

การมาร่วมกิจกรรมกับกลุ่มขนาดใหญ่ ทำให้ไม่ได้ละเลียดรับรู้เท่าใดนัก
แต่ยังได้แวะชมภาพเมื่อครั้งสมเด็จพระเทพรัตนสุดาฯ เสด็จมาห้วยขาแข้ง ให้เป็นบุญตา
ก่อนจะทำเวลาติดตามกลุ่มไปต่อ

เดินตามทางที่สร้างลวดลายไว้อย่างพิถีพิถัน เหมือนเรียบง่าย แต่ต้องใช้ฝีมืออันประณีต
สุดทางที่ทอดยาว ภาพกลุ่มคนที่คุกเข่า คารวะและเสียบธูปกรุ่นควันไว้ที่ฐานอนุสาวรีย์คุณสืบ
คงอธิบายความมุ่งมั่น และการเสียสละอันยิ่งใหญ่ที่ประจักษ์ในหัวใจคนได้แจ่มชัด
ทราบในภายหลังว่าพวงมาลาผ้าขาวม้าที่ใช้คารวะ จะกลายเป็นของใช้ที่มีค่า
ผ้าขาวม้า ผ้าสารพัดประโยชน์ เป็นสิ่งที่จำเป็นสำหรับเจ้าหน้าที่ที่นี่

ยังมีเส้นทางนำไปยังเรือนไม้หลังกะทัดรัด ริมธาร
จินตนาการถึงคืนวันอันสงัดเงียบ ในราวป่า กว่ายี่สิบปีที่ผ่านมา
นึกถึงวันเวลาที่ความทุ่มเท และพลังทั้งมวลของคนคนหนึ่งที่ใช้เพื่อแก้ปัญหาสารพัน
แม้ปัจจุบันหลายเรื่องถูกแก้ไข หลายเรื่องยังคงไว้ให้สืบต่อ
หลายเรื่องยังคงรอให้คนรุ่นหลังได้มองเห็นความสำคัญ
ยืนมองเรือนไม้ ด้วยใจครุ่นคิดคำนึงไปไกล..

ได้รับแจ้งว่าต้องยกเลิกกิจกรรมเดินป่าที่กำหนดไว้
เจ้าหน้าที่ส่งข่าวมาว่าพบช้างกำลังตกลูกอ่อนอยู่ในป่า
จึงพากันเคลื่อนขบวนออกมายังที่ทำการด้านนอก

ระหว่างทาง ก็มีเหตุให้หยุดรถ
ที่ผ่านมาเห็นแต่ป้ายระวังสัตว์ป่า  ตัวจริงเพิ่งโผล่มาให้เห็นกันตอนนี้
ในพงไม้ข้างทาง กวางยืนและเล็มใบไม้อยู่ ใกล้พอให้ตากล้องทั้งหลายได้ถ่ายภาพ
และให้กองเชียร์ในรถส่งเสียงฮือฮาพอได้บรรยากาศ
เมื่อแวะรับประทานอาหารว่าง ก็ยังได้ย่องไปถ่ายรูปหมู่กระจงน้อย ที่นำมาปล่อยคืนสู่ธรรมชาติ
เธอมาและเล็มหาอาหารอยู่ใกล้ๆ พอให้ผู้คนแอบดูได้บ้าง

โชคดีที่ท่านหัวหน้าอุทยาน กลับจากธุระมาทันพูดคุยกับคณะ
จึงได้รับฟังเรื่องราว ที่นำเสนอด้วยลีลาน่าสนใจ ทั้งให้ข้อมูล บอกเล่าให้รู้ถึงปัญหา
และความพยายามจะแก้ไขโดยไม่ได้หวังพึ่งตามระบบเท่านั้น
แต่ผลักดันเครือข่ายหลากหลายให้ร่วมมือ
ทั้งถือเอาแนวทางของคุณสืบ เป็นเครื่องนำพาไปในการทำงาน
ความสามารถในการสื่อสารเป็นเรื่องสำคัญสำหรับงานที่ต้องการให้เกิดความร่วมมือร่วมใจเสมอ

รับประทานอาหารกลางวันกันในสถานที่จัดไว้ใกล้ธารน้ำใส
เด็กๆ ในคณะพากันเดินลุยน้ำพอได้รสชาติ
ความสนุกสนานต่อสิ่งใดในวัยเด็กคงเพาะเมล็ดพันธุ์เล็กๆ ของการเห็นค่าในสิ่งนั้นได้
การเปิดโอกาสให้ผู้คนมาสัมผัสความสุขจากการอยู่ใกล้ชิดธรรมชาติ
คงเป็นอีกทางหนึ่งที่จะช่วยให้ผู้คนเห็นคุณค่าและร่วมรักษาไว้
เป็นงานใหญ่ที่ผู้รับผิดชอบยังคงต้องเหน็ดเหนื่อยต่อไปอีก

รถผ่านผู้คนที่ล้อมวงกินข้าวข้างเต็นท์ในสนาม
เรียกเสียงฮือฮาจากใครบางคนในรถ..อยากมาเที่ยวแบบนี้บ้าง
ยิ่งเห็นกวางฝูงใหญ่และเล็มหญ้าอยู่ใต้ต้นไม้ ยิ่งทำให้เสียงเรียกร้องให้จอดรถถ่ายรูปดังลั่นรถ
ถ่ายรูปกันจนพอใจแล้ว จึงเดินทางต่อ..

เขียนยาวแล้วเนาะ..ค่อยอ่านต่อตอนต่อไปนะคะ..^^

เมื่อแรกทราบข่าวว่าจะมีเฮฮาศาสตร์ห้วยขาแข้ง ก็แอบตาโตด้วยความสนใจ
โดยเฉพาะกูรูต้นไม้ประจำโรงเรียน ที่ประกาศชัดว่า..อยากไป!!
หลังจากนั้น..ก็พากันวุ่นวายกับงานใหญ่ของโรงเรียน  จนไม่ได้ติดตามข่าวต่อเนื่อง
รู้แต่เพียง เสร็จงานแล้วค่อยว่ากัน..

ใกล้ถึงเวลานัดหมาย ได้ข่าวว่า เครือญาติสายเหนือ อาจจัดการเวลาให้มาร่วมงานได้ไม่ครบทีม
ได้แต่ส่งข่าวไปออดอ้อนและลุ้น.. จนในที่สุด มีเพียงอุ้ยสร้อยที่จัดการงานได้
ขาดแต่คุณน้าแห่งชาติ ผู้เป็นผู้ช่วยบริหารจัดการอยู่เบื้องหลังที่ยังยืนยัน..ติดธุระ..
ระหว่างนั้น ก็ปล่อยปละละเลย ไม่ได้ส่งข่าวคราวถึงใคร..
แม้ได้รู้ว่าพี่ชายใหญ่:บางทราย ทั้งประสานงาน เตรียมการและรายงานความคืบหน้าอย่างต่อเนื่อง

จนวันหนึ่ง ได้รับข้อความถามไถ่ถึงการเดินทางจากพี่บางทราย
ทำให้เลือกใช้รถตู้แทนรถคันเล็กในการเดินทางอย่างที่เคยตั้งใจ
เพื่อจะเอาไว้ใช้ระหว่างทำกิจกรรมร่วมกัน

ออกเดินทางในยามเช้า เพื่อไปรับอุ๊ยและครูต้อยที่เพิ่งเคยเห็นหน้ากันในวันนั้น
จำนวนผู้โดยสารจากเชียงใหม่ ลำพูน ที่มีเพียงสี่คน
ค่อยเพิ่มเป็นห้าเมื่อถึงลำปาง เมื่อแวะรับเบิร์ดผู้เดินทางมาพร้อมโคมลอยจากเชียงราย
และได้ผู้โดยสารอีกสามจากพิษณุโลกที่นัดหมายมาสมทบที่นครสวรรค์ในยามเย็น
ทั้งครูสุ ราณี และ น้องฝน ผู้มาพร้อมเสียงหัวเราะตั้งแต่แรกเจอ

ระหว่างรอป้าหวาน ผู้เดินทางอ้อมโลกมาจากขอนแก่น
ชวนชาวคณะไปดูต้นสายแม่น้ำเจ้าพระยาที่ปากน้ำโพ
คาดหวังจะเห็นแม่น้ำสองสีจากน้ำปิงน้ำวัง และน้ำยม น้ำน่าน ที่มาบรรจบกันเป็นเจ้าพระยา
แต่ว่า วันนั้นน้ำแล้ง  เจอแต่หาดโคลน ตลิ่งสูงและสายน้ำที่แห้งหาย

อุ๊ยรำพึงถึง ตลาดเก่าที่เคยมาในยามเด็ก จึงชวนกันไปเดินสำรวจ
โชคดีที่เจอร้านเจ๊เล็ก ที่ขายสินค้าซึ่งอาจหาได้ไม่ง่ายนักในยุคนี้
ทั้งหมาก พลูจีบ บุหรี่มวนด้วยใบจาก สีผึ้ง สีเสียด ชัน ไต้ เปลือกไม้ที่ใช้กินกับหมาก
สารพัดสินค้าอีกมากมายที่ชวนให้รำลึกถึงยายและความหลัง
ทั้งเจ้าของยังใจดีที่จะตอบคำถามและชวนคุยอย่างออกรส

เรือนแถวสองชั้น ประตูไม้บานเฟี้ยมหนา ที่บ่งบอกอายุที่ยาวนานยังคงได้รับการรักษาไว้ให้ใช้งานได้
ช่องบานเปิดส่งสินค้าจากเพดานด้านบน  ร่องรอยของน้ำท่วมที่สูงเกือบถึงชั้นสอง
ปี๊บเก่าที่ตั้งเรียงรายไว้ข้างร้าน  ข้าวของเครื่องใช้เก่าๆ  ตรอก ซอย เส้นทางเดินระหว่างตึก
ดูเป็นเสน่ห์ของวิถีชีวิตที่ยากจะประดิษฐ์ขึ้นมาเพื่อจัดแสดงให้สมจริงได้

พากันอิ่มเอมใจจนใครบางคนออกอาการหิว จึงร่ำลาเจ๊ไปหาอาหารใส่ท้อง
เจ๊ยังบอกให้มองหาร้านที่คนเยอะเข้าไว้ รับรองอร่อย..
เดินตามกันมา ด้วยอัตราความเร็วที่แตกต่าง  บ้างก็รี่เข้าไปนั่งเตรียมสั่งอาหารแล้ว
แต่ข่าวจากป้าหวานที่บอกว่าใกล้จะถึง จึงทำให้ต้องเปลี่ยนแผน
มุ่งหน้าไปรับสมาชิกให้ครบคน  และเดินทางต่อในเวลาใกล้ค่ำ

ออกจากขนส่งนครสวรรค์ ในเส้นทางที่ไม่คุ้นเคย
มีเพียงเครื่องนำทางที่ส่งเสียงเจื้อยแจ้วเป็นระยะ
ในฐานะคนกำกับแผนที่ แอบนึกกังวลใจ ด้วยเคยได้ประสบการณ์กับเครื่องนี้
บางทีก็พาไปผิดเป้าหมาย บางทีก็สั่งให้ กลับรถ! กลับรถ! อยุ่นั่นแล้ว
ครั้งสุดท้ายก็พาหลงไปในที่ที่เจ้าของรีบวิ่งมาบอก
อ๋อ! ถ้าจะไปที่จุดที่ว่านั้น GPS พาหลงมาที่นี่หลายรายแล้วครับ!!

ขับรถกันมาจนมืด เส้นทางเริ่มร้างผู้คน ก็ยังไม่ถึงจุดหมาย
ทำให้ต้องคว้าคอมพิวเตอร์พกพาขึ้นมาเปิดแผนที่ตรวจสอบตำแหน่งแห่งหนควบคู่ไปด้วย
ยังดีที่มีสัญญาณอินเทอร์เน็ต ช่วยให้ส่งเสียงยืนยันกับผู้ร่วมทางสร้างความเชื่อมั่นได้เป็นระยะ

นั่งรถฝ่าความมืด บนถนนเล็กแคบ มุ่งตรงไปตามทิศที่มีจันทร์เสี้ยวนำทาง..
รอบข้างมีต้นไม้รายเรียง
มีสีผึ้งของคุณยายและขี้ไต้ ที่ซื้อกันมาส่งกลิ่นรวยริน พอให้ได้บรรยากาศ
ใช้เวลาชั่วโมงกว่าๆ จึงถึงที่หมาย เป็นคณะสุดท้ายของวันนั้น

ได้รับการต้อนรับอย่างอบอุ่น  พี่หมอเจ๊จากแดนใต้รีบดึงตัวไปหาข้าวน้ำให้กิน
และรับฟังการนัดหมายจากพี่บางทรายก่อนจะแยกย้ายกันไปเข้าที่พัก..

พักก่อนนะคะ..ค่อยเขียนต่อตอนหน้าค่ะ^^

ช่วงคริสต์มาสมีกำหนดเดินทางไปเมืองกรุง ซึ่งเตรียมใจพร้อมรับรถติดตอนขากลับไว้แล้ว

ก็เป็นช่วงวันหยุดยาว ใครๆ ก็อยากเที่ยว อยากมาสัมผัสความหนาว

แถมปีนี้อากาศก็เป็นใจ หนาวววววมาก มาตั้งแต่กลางเดือนธันวาคม

.

ก็เพราะอากาศหนาวมาก หนาววูบลงอย่างรวดเร็ว

เสื้อฤดูหนาวของคุณย่าทั้งสองที่เก็บไว้ ดูจะไม่เป็นที่ถูกใจและไม่อุ่นพอ

จึงเกิดรายการช็อปปิ้งฤดูหนาว ได้เสื้อหนานุ่มมาฝากทั้งคุณย่าและสมาชิกในบ้านครบคน

.
คุณย่าคนน้อง สวมเสื้อนั่งตัวกลมอยู่ไม่นานก็บอกหนาว จะเข้านอน

นอน..นอน..ไม่ยอมลุก ไม่ยอมกิน ดูง่วงซึมตลอดเวลา

จึงต้องพากันอพยพมานอนโรงพยาบาลในคืนคริสต์มาสอีฟ

ยกเลิกทริปไปเมืองใหญ่ ย้ายมาใช้ชีวิตบนตึกสูง

.

เฝ้าดูอาการ ที่อยู่ระหว่างความฝันและความตื่น

เฝ้ามองการสืบค้น รอคอยที่จะพบสาเหตุเพื่อรักษา

ด้วยความชราทำให้หลายเรื่องในร่างกายผิดเพี้ยน และซับซ้อนขึ้น

.
ใช้เวลากับการสนองตอบ การรับรู้กึ่งฝันกึ่งตื่นของผู้ป่วยไข้

ทั้งให้ยกย้ายสิ่งของที่ไม่มีจริง ทั้งเรียกหาผู้คนที่คนเฝ้ามองไม่เห็น

บรรยากาศในยามดึก ที่ถูกใช้ให้ไปไล่ใครที่ไหนที่มายืนจ้องหน้า

ให้ไปรับเด็กที่นั่งอยู่บนระเบียงด้านนอก

หรือพูดกับบรรดาญาติผู้ใหญ่ที่จากไปนานแล้วหลายปี

เรื่องราวอีกมากมาย ที่หากมีจริตในทางคุณไสย์ คงได้ผวาตาตื่นขนลุกขนชัน

.

ให้อัศจรรย์กับเรื่องราวที่เก็บไว้ในความทรงจำ

เรื่องราวที่ราวกับผู้สูงวัยย้อนไปอยู่ในวันเวลาที่ล่วงมากว่าห้าหกสิบปีแล้ว

.

ความป่วยไข้ และวัยของผู้ใหญ่ในบ้านที่มากขึ้นทำให้ต้องเตรียมการ

ในวันที่สับเปลี่ยนเวรเฝ้าไข้ได้เรียบร้อย ก็ถึงเวลาเดินทางอีกครั้งหนึ่ง

เมื่อได้รับความเอื้อเฟื้อจากเครือญาติ ติดต่อหาผู้ช่วยมาเพิ่ม แต่ต้องเดินทางไปรับ

.
เป็นประสบการณ์แปลกใหม่ที่ได้นั่งรถพร้อมเด็กสาวผู้นำทางสองคน

ที่สนทนาทางโทรศัพท์กับเพื่อนด้วยภาษาที่ฟังไม่ออกสลับกับนอนหลับไปตลอดทาง

ระยะเวลาสองชั่วโมงครึ่งกว่าจะไปถึงจุดหมาย

เท่ากับเวลาที่ว่าที่ผู้ช่วยคนใหม่ซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์ลงเขามาจากบ้านมาพบกันเช่นกัน

.
รออยู่ครู่ใหญ่จึงได้เห็นเด็กสาวคราวลูกหลาน แบกเป้ใบน้อยยิ้มใสซื่อเข้ามาสวัสดี

บอกว่ามีเหตุขัดข้องที่ทำให้ต้องรอ รถยางแบน คนมาส่งต้องยืมรถเพื่อนมาใช้

พร้อมกับจะแลกตัวหนึ่งสาวที่เดินทางมาด้วยกลับไปเยี่ยมบ้าน

“คนนี้เขาเป็นญาติคนนี้ แล้วคนที่มาส่งคนนี้เขาเป็นพ่อของคนนี้ค่ะ คนนี้เขาจะกลับบ้าน..”

อีหนูผู้นำกลุ่มช่วยอธิบายให้หายสงสัย แบบที่คนฟังยังงงๆ

.

เห็นเธอผู้จะกลับไปเยี่ยมบ้านขอแวะซื้อของ

เห็นเธอผู้มาส่งฝากเงินทองจำนวนน้อยนิดไปให้แม่แล้ว สะท้อนใจ บอกไม่ถูก

ด้วยอายุเพียงสิบเจ็ดปี พวกเธอล้วนมีภาระที่ต้องดูแล..

ระหว่างนั้น มีเพื่อนเข้ามาทักทายว่าที่ผู้ช่วยคนใหม่ ได้ความว่าเพื่อนย้ายมาอยู่ในอำเภอแล้ว

“เขาแต่งงานแล้ว เลยย้ายมาอยู่กับผัวเขาค่ะ..”

เอิ่มมม!! บอกแล้วว่าใสซื่อ ภาษาก็ซื่อๆ น่ะนะ

.

เดินทางกลับ ส่งผู้นำทางกลับบ้าน มอบหมายให้แม่บ้านตัวจริงสอนผู้ช่วยคนใหม่เตรียมไว้

ได้เวลาก็มารับเวรต่อ อยู่รอหมอเฉพาะทางที่เดินเข้าออกนับถึงวันนี้ก็สี่สาขาแล้ว

นี่ถ้าไม่นับว่าเป็นวันหยุดยาว คุณน้องพยาบาลคงได้เจาะโน่นนี่ส่งตรวจต่ออีกหลายรายการ

คนทำหน้าที่เฝ้าไข้ก็ทำงานไป ทั้งเช็ดหน้า ตัดเล็บ พูดคุย แก้ไขความหลงลืม สับสนซ้ำๆ

สังเกตอาการไว้คอยรายงานความก้าวหน้า

.
วันนี้คุณย่าคนรอง ตื่นมากขึ้นบ้างแล้ว พูดคุยด้วยแววตาที่รับรู้มากขึ้น

แม้จะบอกเวลากลางวัน เป็นกลางคืน และยังพูดถึงคนอื่นที่ไม่มีตัวตนให้เห็นอยู่บ้าง

อย่างน้อย ก็ยืนหยัดมาถึงวันสิ้นปี ปีหน้าจะก้าวสู่ขวบปีที่แปดสิบห้าของชีวิต

สี่ปีที่แล้วเธอก็ฉลองปีใหม่ในโรงพยาบาล แล้วอยู่มาจนผ่านฤดูหนาวมาถึงแปดสิบสี่หนาวได้

แค่หนาวต่อไปมันจะแค่ไหนนักเชียว เชอะ!!

.

.

ปีนี้ขอส่งความรัก ความปราถนาดี มาจากตึกสูง ในวันที่มีหมอกมุงเมืองนะคะ

ขอให้มีความสุขกาย สบายใจ ปราศจากโรคภัยทุกท่าน

สวัสดีปีใหม่ 2557 ค่ะ

วันแรกที่มาถึง..เด็กทำให้ทึ่ง ด้วยตั้งอกตั้งใจร่วมกิจกรรมอย่างสนุกสนาน
เรียบร้อยกว่าที่คิด  รู้จักสร้างสรรค์ จัดบ้าน จัดของ พี่ดูแลน้องอย่างน่าประทับใจ
พอถึงเวลาครูประชุมร่วมกันยามเย็น..จึงมีเสียงชื่นชมแกมหวาดหวั่นว่า..
เอ๊ะ! นี่ของจริงหรือภาพลวงตา..
ได้แต่บอกกันและกันว่า..อยู่กับปัจจุบันกันเถอะ  เรียบร้อยคือเรียบร้อย

เวลาผ่านไป..สองสามวัน..
ความสามารถในการสร้างสรรค์ การช่วยเหลือดูแลกันยังปรากฏให้เห็น
เมื่อใดที่มีงานให้ทำ ทั้งงานขีดเขียน งานคิด ประดิษฐ์สิ่งของ ทดลองทำนี่นั่น
ไม่ว่าจะติด เจาะ ตอก มัด เห็นทำกันอย่างตั้งอกตั้งใจ
หนูทำเองได้ คุณครูไม่ต้องช่วย ทำไปคุยไป ยังได้งานดีๆ มาอวดกัน

แต่..เมื่อใด..ที่เริ่มว่าง..ความมันส์ในอารมณ์จะเริ่มปรากฏ
ก็ค่ายนี้มีทั้งหนุ่มน้อยที่ต้องคอยเตือนให้กินยารักษาความไม่นิ่งทุกกลางวัน
บางบ้านก็มีหนุ่มน้อยที่พร้อมจะร้องไห้เมื่อไม่ได้ดังใจวันละหลายหน
มีทั้งสาวน้อยที่ชอบวิ่งเร็วจี๋ไปมากันหลายคน

เธอวิ่งกันทั้งๆ สวมรองเท้าสุดสวย ที่ไม่ช่วยเกาะพื้นสักนิด
ตะครุบไม่ทัน ก็พรืดลงไปกองกับพื้น..เสียน้ำตากันเล็กน้อย
ครูจูงไปใส่ยา ปะแผลเสร็จ เธอก็กลับมาคุยแจ้วๆ ยิ้มร่า วิ่งต่อได้

ยิ่งได้ประดิษฐ์อุปกรณ์สำหรับรดน้ำต้นไม้แสนรักที่ให้ดูแลกันคนละต้น
เธอก็เวียนกันรดน้ำ รดบ้าง สะบัดใส่เพื่อนบ้าง ให้พอเปียกเล่น
บ้างก็ยกต้นไม้ไปอาบแดด โยกย้ายตามแสง จนเวียนหัวแทนต้นไม้
ได้เวลาไปล้างมือ ก็แวะเป่าฟองสบู่เป็นลูกโป่งเสียเป็นนาน
บ้างพลิกแพลงประดิษฐ์ขวดเป็นไม้กวาดด้ามยาว
อ้าว! กวาดๆ ไป..กลายเป็นไม้พลองประลองยุทธ์ไปเสียแล้ว

ก็อยากจัดธีมของค่ายเป็นเรื่องพลังงาน..
คุณครูเลยต้องหาวิธีจัดการกับเจ้าตัวเล็กที่พลังเหลือเฟือ
ทั้งคิดวิธีให้สะสมแต้มพลังไว้แลกของ..ก็ของที่เอามาประดิษฐ์กันนั่นแหละ
ทั้งให้นั่งรอต่อคิวสลับกันไปช่วยงานยากๆ ประเภทช่วยถือถ้วยกาวส่งให้ครูกับพี่ที่ประกอบขี้นรูปโคมลอย^^
เห็นนั่งคอยกันดิบดี คงมีความหวัง อยากจะเห็นกระดาษที่ช่วยกันปะไว้สำเร็จเป็นโคมลอยเร็วๆ

ได้โอกาส คุณครูก็พาไปลอยโคมควัน..
ก่อนปล่อยเห็นชวนกันอธิษฐานหลายอย่าง..ขอให้ได้เกรดสี่..ขอโน่นขอนี่..
แถมยังเอื้อเฟื้อขอเผื่อคุณครูที่ช่วยจุดไฟรมควันร้อน..ซะดังลั่น
ขอให้คุณครูมีลูกห้าล้านคน !!!!
ทำเอาคุณครูกลืนน้ำลายเอื๊อก..มีจริงจะทำไงเนี่ย..

เรื่องสำนวนภาษาที่เลือกมาใช้ยอกย้อนแต่ละอย่างก็ไม่เป็นสองรองใคร
หนุ่มหนึ่งอยากให้คุณครูช่วยทำงานให้สำเร็จเร็วๆ..
พอครูไม่ช่วยและบอกให้ลองคิดเอง เธอตอบว่า..
คิดไม่ได้หรอก..เธอไม่ใช่นักคิด..เธอเป็นนักเรียน!!!
เอิ้กกก!!!   สำนวนเด็ก ป.1 เนี่ยนะ ทำเอาครูเกือบหงายหลัง..

แถมยังไม่นับจินตนาการอันสูงส่งของคุณๆ รุ่นเล็ก
ที่พากันมาเตือนคุณครูว่า ครูขา..อย่าเข้าห้องน้ำห้องนั้นนะมันมีผี!!!
กลางวันแสกๆ เนี่ยนะ..มีผี..
เป็นไงเหรอลูก.. เวลาเปิดน้ำนะคะ ผีมันจะครางโหยหวนเลยค่ะ
ดัง..อี๊..อี๊..อี๊ดดดดดดดดดด…อุ๊ย!..น่ากลัวมากกก ค่ะ
เธอทำหน้าตาประกอบการเล่าซะสมจริงสมจัง
ร้อนถึงคุณครูฝ่ายอาคารสถานที่ ต้องไปจัดการซ่อมก๊อกน้ำซะ..
คุณผีก็เลยหายไปสมใจนึก..เฮ้อ..!!!

เขียนมาถึงตรงนี้ ดูราวกับว่าบรรยากาศวุ่นวายเหลือหลาย
แต่ทุกเรื่องราวที่ได้พบ กลับเป็นโอกาสให้คุณครูฝึกสมองประลองปัญญา
หาวิธีแก้ไข ทั้งชวนให้เด็กเรียนรู้อย่างสนุกสนาน ให้ได้ทั้งความรู้ และความสุข
หากลวิธีต่างๆ มาลองใช้ เพื่อจะได้พัฒนาฝีมือความเป็นครู
ทั้งมีโอกาสได้เรียนรู้ร่วมกัน แบ่งปันรอยยิ้มและเสียงหัวเราะกับเรื่องเล่ายามเย็น

ทุกปีที่ทำค่าย มักมีเรื่องท้าทายใหม่ๆ ให้ฝึกฝน
แค่สัปดาห์แรกที่ได้ข้อสรุปร่วมกันว่า การทำงานแต่ละวันที่ผ่านมา
แม้บางเวลาเด็กๆ อาจวุ่นวาย แม้ว่าคุณครูรุ่นใหม่อาจยังไม่คุ้นเคยกับงาน
แต่การจัดการด้วยสไตล์..วุ่นวาย แต่ไม่วุ่นใจ..ที่ช่วยกันทำให้เกิดขึ้นในค่าย
ก็ถือว่า เดินทางกันมาได้ระดับหนึ่งแล้วนะ..จะบอกให้..

.

.

ดูภาพบรรยากาศค่ายได้ ที่นี่ และ ที่นี่ นะคะ

เห็นแล้วคิดถึงคนปลูก ที่จากไปเกือบยี่สิบปีแล้ว
ก่อนหน้านั้น..เวลาพ่อปลูกต้นไม้ ที่ใช้เวลาเติบโตกว่าจะเห็นผล
พ่อมักจะพูดเสมอว่า..เอ้า..ปลูกไว้หื้อแก้วมาลูน..
ปลูกแล้วก็เฝ้ารดน้ำ..ทะนุถนอม..รอคอยให้เติบโต

เมื่อเป็นเด็กกว่าจะได้กินมะม่วง มะปรางสุก ต้องรอคอยจนกว่าถึงฤดูร้อน
การรอคอยผลไม้ประจำฤดูกาลต่างๆ เป็นความรู้สึกที่พิเศษ
ยามเมื่อลมร้อนแล้งมาถึง กลิ่นอายของฤดูร้อนจะชัดเจนยิ่งขึ้นเมื่อได้กลิ่นดอกมะม่วงโชยมา
ยิ่งได้เห็นมะปรางดิบลูกเล็ก ที่เอามา “ต๋ำบะผาง” กินกับผักแค ข้าวเหนียว
ต่อด้วย “ต๋ำบะม่วง”  “มะม่วงน้ำปลาหวาน” ก็เป็นอันเข้าสู่ฤดูร้อนอย่างสมบูรณ์

พ่อชอบกินมะม่วงสุก ได้มะม่วงสุกมาทีไร แบ่งกันกินเสร็จแล้ว
บางทีทั้งพ่อและลูกก็เล่นเกมหวีผมเมล็ดมะม่วงอวดกัน
ที่จริงเป็นเพราะยังอร่อยอยู่กับการดูดแทะเมล็ดมะม่วงจนเหลือแต่เส้นใยด้านข้าง
เอาเส้นใยนั่นแหละ ดูดไป เลียไป เรียงเส้นใยไปทางโน้นทางนี้ไป ให้ยุ่งๆ บ้าง เป็นทรงต่างๆ กัน
ลูกไหนอร่อย พ่อจะเก็บเมล็ด ไว้ปลูกให้..แก้วมาลูน

มะปรางต้นนี้ก็เหมือนกัน..พ่อปลูกไว้นาน..นาน..มากแล้ว
คงเป็นเพราะเป็นดินท้องนาและไม่ได้เตรียมดินเท่าที่ควร
กี่ปี..กี่ปี..ต้นก็โตเท่านี้.. ไม่เคยมีดอกผลให้คนปลูกได้เชยชม
คนปลูกจากไป..ลูกก็ยังเฝ้ารอดู.. ด้วยรู้สึกว่า เป็นต้นไม้ที่พ่อปลูก
ไม่ว่าจะปรับเปลี่ยนสถานที่อย่างไร ก็หวงไว้ไม่ให้ใครโยกย้ายตัดทอนกิ่ง

ถ้าเทียบกับต้นอื่นที่อายุเท่ากัน มะปรางต้นนี้คงถือได้ว่าแคระแกร็น
แต่เมื่อปีสองปีมานี้..ต้นมะปราง..ออกลูก!!!!
แรกๆ ที่เห็นเพียงสี่ห้าลูกบนต้น ก็ตื่นเต้นยินดีแล้ว มาปีนี้มีมากขึ้นกว่าเดิมอีก..

แน่นอนว่า..อาจเหลือรอดให้แก่ หรือ สุก ไม่มากนัก
ก็ทั้งเจ้าตัวโต ตัวเล็ก ในโรงเรียน สนุกกับการเล็งผลไม้ที่ออกแต่ละชนิด
ขอจองไว้บ้าง ขอปีนขึ้นเก็บบ้าง บางทีก็เด็ดเล่นด้วยความซน
ช่างมันเถอะ..
อย่างน้อย แก้วมาลูนก็ได้เห็นความพยายามของต้นไม้ในการเติบโตและทำหน้าที่อย่างเต็มกำลัง

แท้จริงแล้ว..ที่หวงแหนมะปรางต้นนี้นัก
นอกจากจะรู้สึกว่าเป็นต้นไม้ที่พ่อรอคอยอยากเห็นยามออกผลแล้ว
ยังเอ็นดูที่แม้ไม่ยอมโตขึ้นสักที แต่ยืนหยัดอยู่อย่างอดทน
จนวันหนึ่ง..ยี่สิบกว่าปีผ่านไป..ถึงได้ผลิดอกออกผล

ชวนให้คิดถึงงานที่ทำอยู่ทุกวันนี้..
งานการศึกษา กว่าจะได้เห็นผลที่แท้จริง ก็ต้องใช้เวลารอคอยกันเนิ่นนาน
เหมือนคนสวนเฝ้าทนุถนอม รดน้ำ ใส่ปุ๋ยพรวนดิน อยู่เป็นประจำ
แต่ต้นไม้บางต้นก็เติบโต งอกงามได้รวดเร็ว บางต้นกลับโตช้า แถมทำท่าจะแคระแกร็น..

ต้นมะปรางต้นนี้ทำให้มีความหวัง..รอคอยตั้งยี่สิบกว่าปี ค่อยมีดอกผล
เด็กและครูแต่ละคนที่ดูแลอยู่..คงต้องใช้เวลากว่าจะงอกงามที่แตกต่างกัน..
ทำหน้าที่ปลูก สร้าง รดน้ำ พรวนดินไปเรื่อยๆ ให้เต็มกำลัง
ให้เหมือนพ่อ..ปลูกๆ ไปเถอะ..ไม่ได้เห็นผลในวันนี้..
วันหน้า..แก้วมาลูนคงได้เห็น..ก็แล้วกัน..

.

.

**** แก้วมาลูน..สำนวนเหนือ หมายถึง ผู้มาทีหลัง มีนัยยะ ถึง ลูก หลาน หรือ คนรุ่นต่อมา ****