เมื่อฝรั่งมาทำนา ที่บ้านคำปลาหลาย

ได้ไปที่นี่เมื่อ เมษายน ๒๕๕๐

เดินทางจากโรงงานแวะนมัสการหลวงพ่อโตที่สีคิ้ว ทานราดหน้าสุดอร่อยแล้ว ๑๐.๐๐ น. เดินทางต่อไปขอนแก่น

แวะทานอาหารเที่ยงที่อำเภอพล จากนั้นเดินทางไปหมู่บ้านของฝรั่งทำนา คุณมาร์ติน วีเลอร์ ซึ่งเขาเป็นนักภาษาศาสตร์ แต่มาใช้ชีวิตชาวนาที่อำเภออุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น

วันนี้จะได้รู้ว่าทำไม

มีอุปสรรคอย่างไรบ้าง แนวคิดเขามีอะไรบ้าง มีคำแนะนำในการใช้ชีวิตอย่างไร

ถึงศูนย์เรียนรู้บ้านคำปลาหลายประมาณ ๑๕.๐๐ น. ซื้อผ้าพันคอไป ๕๐ บาท และพิมเสนน้ำ ๒๐ บาท

ผู้ใหญ่บ้านถาวร มาบอกสรรพคุณของท่าน ที่มีรางวัลมากมาย

บ้านคำปลาหลายเคยยากจนที่สุดของ อำเภออุบลรัตน์ เมื่อก่อนปลูกพืชเชิงเดี่ยว เช่น อ้อย, มันสำปะหลัง ดังนั้นหนึ่งปีมีรายได้ครั้งเดียว ก็เลยอพยพแรงงาน ทิ้งลูกหลานกับคนแก่ ขาดสารอาหาร

๒๕๓๗ พลิกแนวคิด ลดพืชเชิงเดี่ยว ทำเกษตรผสมผสาน มีบ่อ และ พืชต่างๆ ในแต่ละบ้าน เริ่ม ๑๐ ครัวเรือน จน ๒๕๔๓ ครบทุกครัวเรือน มีกลุ่มต่างๆ เช่นกลุ่มเลี้ยงวัว, กลุ่มแม่บ้าน, กลุ่มร้านค้าชุมชน, กลุ่มเด็กรักถิ่น ให้ลูกหลานได้เรียนรู้ โดยแทรกเข้ากลุ่มต่างๆ, กลุ่ม อสม. ที่ดูแลเรื่องโรคภัยไข้เจ็บ เช่น ไข้เลือดออก, กลุ่มออมทรัพย์ของหมู่บ้าน

ตอนนี้ทำปุ๋ยใช้เอง เช่น ปุ๋ยอัดเม็ด

คุณพ่อแสวง มาเล่าเรื่องร้านค้าสหกรณ์ชุมชน ซึ่งตอนแรกของบประมาณ แต่ไม่ได้ เพราะหมู่บ้านเล็ก เลยรวบรวมกันได้ ๔,๐๐๐ บาท โดยทุกคนมีส่วนร่วม ทำให้อยู่ได้ ปัจจุบันมีเงินทุนประมาณ ๖๐,๐๐๐ บาท ตอนนี้มีบ่อประมาณ ๙๐ บ่อ

จุดสำคัญคือผู้นำของชุมชน ต้องลงมาช่วยกันคิดกับชาวบ้าน

เมื่อทำโครงการเกษตรผสมผสาน ชุมชน ๗๐ ครัวเรือน ทำทุกบ้าน

หากเราไม่ร่วมคิด บ้านเมืองจะไม่รอด เพราะสื่อมันเร็ว พ่อแม่กู้เงินมาส่งลูกเรียน

คุณมาร์ติน วีเลอร์ มาจากประเทศอังกกฤษ อายุ ๔๕ ปี อยู่หมู่บ้านนี้ ๖ ปี เมืองไทย ๑๔ ปี เมียหนึ่ง ลูกสาม ที่นี่ชีวิตดีมาก ประเทศอังกฤษ ๔๐% ไม่มีบ้าน ต้องเช่าบ้านตลอดชีวิต คอนโดที่โน่นให้สำหรับคนจน หากทำงานบริษัทเมื่อกู้เงินมาสร้างบ้าน ๒๕ ปีจึงจะปลดหนี้บ้านได้ ผมว่าไม่ต่างับบ้านเรา

ภาษีประเทศอังกฤษ ๔๐% เพื่อให้รัฐบาลมีเลี้ยงตอนแก่ คนแก่ที่อังกฤษตายปีละสองหมื่นคน ภาษีโทรทํศน์หมื่นบาทต่อปี ช่วย BBC, ภาษีมูลค่าเพิ่ม ๑๗%

เมืองไทยมีของกินมาก มีคุณภาพ หากินได้ทั่วไป ผิดกับที่ประเทศอังกฤษ

ที่นี่มีที่ดินให้ทำกิน แสดงว่าไม่อดตาย

อุตสาหกรรมอยู่ไม่นาน มันจะทำลายทุกอย่างแล้วก็ไป ที่ไหนค่าแรงถูก มีทรัพยากรมาก ก็ลงอุตสาหกรรมได้

คนตกงานในอังกฤษสี่ล้านสี่แสนคน

ที่ดินไม่ได้ไปไหน เกษตรกรรมนี่แหละมั่นคง

ที่นี่เป็นที่เรียนรู้ที่ดีที่สุด เขาเรียน ม.เคมบริดส์ ใช้อริยสัจสี่ในการแก้ปัญหา เอาปัญหามาเรียง

๑๕ ปีที่แล้ว แม่เสียชีวิต ได้มรดกเลยออกเที่ยว เริ่มจากไทย แล้วจะไปอยู่ออสเตรเลีย แต่สองเดือนในไทยเงินหมด เหลือห้าร้อยบาท เลยไปซื้อเนคไทร์ รองเท้าหนัง กระเป๋า แล้วสมัครเป็นอาจารย์สอนภาษาได้แบบง่ายดาย

จนพบแฟนคนนี้ เขาพามาบ้านนอกที่จังหวัดขอนแก่น ชอบมาก พักเที่ยงสามชั่วโมง ที่อังกฤษเขาแบกปูน พักเที่ยงสี่สิบห้านาที

เขาบอกว่ากรุงเทพฯ ปัจจุบันเหมือนอังกฤษ

บ้านนอกคุยกันรู้เรื่อง อังกฤษอาชญากรรมเยอะมาก

อยู่ใกล้เขื่อนแต่ไม่ได้ใช้น้ำจากเขื่อนเลย

คนต่างประเทศมาจะอิจฉา มาร์ติน ญาติเขามาแล้วเห็นพระอาทิตย์ตกดิน ร้องอิจฉามาร์ตินทันที

คนแก่อังกฤษตายคนเดียว

คนอังกฤษ ๙๙.๕% อยู่ในเมือง คนรวยในอังกฤษออกมาซื้อที่ดินทำการเกษตร

อนาคตสงครามอาหารจะมีขึ้น หากชาวบ้านไม่มีอิสระในการผลิตอาหาร จะลำบาก

คนไทยเข้าใจว่าฝรั่งร่ำรวย เป็นเรื่องของสื่อที่ไม่ค่อยครบ

ถ้าเราข้อมูลไม่ครบ การตัดสินใจจะผิดพลาด

การแก้ปัญหา ต้องประเมินด้วย ใช้อริยสัจสี่

การศึกษาไม่สอนการวิเคราะห์ สังเคราะห์ การลำดับความสำคัญ

คำถาม

เมื่อปี ๒๕๓๗ คิดได้อย่างไร?

ค้นพบว่าปัญหาทั้งหมดเกิดจากตัวเรา เลยรวมกลุ่ม เขียนโครงการ และยื่นขอการสนับสนุน

มูลนิธิศุภนิมิต แห่งประเทศไทย สนับสนุนให้ไปดูงาน แต่ก็ไม่เหมือน สรุปว่าทำการเกษตรแบบผสมผสาน

การให้งบก็ไม่ง่ายต้องมีการตรวจสอบ

มูลเหตุจูงใจในการรวมกลุ่ม?

คุณพ่อแสวงบอกว่าใช้ช่วงที่ชาวบ้านกลับมาทำนา ชักชวนให้เข้ากลุ่มเพื่อทำโครงการเกษตรผสมผสาน

ผู้ใหญ่ถาวร

บ้านคำปลาหลายไม่มีหนี้

ตอนแรกอยู่ในป่าสงวน แล้วเป็นนิคมสร้างตนเอง

ตอนนี้ลูกหลานที่ทำงานต่างถิ่นกลับมาหมดแล้ว เพราะเห็นหมู่บ้านสมบูรณ์

ทำไมไม่ใช้จากน้ำเขื่อนอุบลรัตน์?

ไม่พอหรอกครับ

พื้นที่ตรงนี้เป็นพื้นที่สูง น้ำต้องอาศัยเทวดา

รายได้หลักมาจากการเลี้ยงวัวเนื้อ รายได้เสริมมาจากการเกษตรแบบผสมผสาน

อยากได้ระบบชลประทาน ให้น้ำพอ

เป้าหมายของขุมชน

สร้างเครือข่ายในระดับชุมชน เพื่อแก้ไขปัญหาความยากจน

ปี ๒๕๕๒ จะครบ ๗๐ หมู่บ้านในอำเภออุบลรัตน์

ผู้ใหญ่ถาวรบอกว่าจุดอ่อนของหมู่บ้านคือภัยแล้งซ้ำซาก มีบ่อน้ำบาดาล ๕๐-๖๐ เมตร

คุณมาร์ตินบอกว่าค่านิยมของสังคม และ ปัญหาจากสังคมภายนอกก็น่ากลัว การศึกษาก็ไม่แข็งแรง คุณครูก็ความสามารถมากนัก ถ้าไม่มีพรสวรรค์ก็ไม่ให้เรียน อย่างน้อยลูกก็ไม่ไปไหน

แนวคิดเรื่องซีพี จีเอ็มพี เราไม่ต้องสนใจ เราดูของเราให้สะอาดก็พอ (คุณมาร์ติน)

ชาวบ้านมีความสามารถในการกรองข้อมูลมากขึ้น

คุณมาร์ตินบอกว่าสิ่งสำคัญของความสำเร็จคือ ผู้นำ, คุณภาพของชาวบ้าน และ กระบวนการเรียนรู้

คุณมาร์ตินบอกว่า ที่นี่ไม่ใช่สวรรค์ แต่ที่แน่ๆ ไม่ใช่นรก จึงให้ลูกอยู่ที่นี่ในสภาพนี้ก็ได้

คุณมาร์ตินบอกว่า ลูกเขาเป็นรุ่นแรกที่เลือกทางเดินชีวิตได้ ถ้าเรียนไหวก็ไป ไม่ไหวมาทำการเกษตร

คุณมาร์ตินนับถือศาสนาอะไรครับ?

เขาบอกว่าเขาไม่มีศาสนา แต่ดูเข้าใจหลักพุทธศาสนา และ เขาบอกว่าให้นำแนวคิดศาสนาพุทธมาปฎิบัติจะดีกว่าบอกว่านับถือศาสนาอะไรซึ่งเหล่านั้นเป็นทฤษฎี

ลูกชายคนโตชื่อเอริค (คันโตนา) แบบว่าเด็กผี

จุดเด่นของหมู่บ้านนี้

๑. ผู้นำ

๒. ผู้ชี้นำ

๓. การมองโลกในแง่ดี เช่น มีคนมาขโมยของ ผู้ใหญ่ถาวรก็บอกว่าที่เขาขโมย เพราะเขาไม่มี

ทุกคนใช้ทักษะในการถามจาก Story Telling ที่ฝึกมา

ในตอนรวบยอดก็เป็นทักษะในการย่อและย่อยข้อมูลต่างๆ

ทิศทางของหมู่บ้าน ก็เหมือนทิศทางของบริษัท ที่ต้องการ Ownership เยอะๆ ที่ต้องผ่านพัฒนาการ

แรกๆ ผู้นำมาก่อน

ต่อมาเปิดเวที

สุดท้ายต้องการการเป็นเจ้าของ ทุกคนเป็นผู้นำ

ทุกอย่างจะยั่งยืน เราต้องลงมือปฏิบัติ แล้วเราจะไม่ลืม

5 comments ↓

#1 bangsai on 08.24.09 at 11:35 (เช้า)

เป็นเรื่องที่สำคัญมาก แต่คนบ้านเรายังไม่ตื่นขึ้นมาเท่าไหร่ สนใจครับ

#2 น้ำฟ้าและปรายดาว on 08.24.09 at 12:19 (เย็น)

เบิร์ดเคยคุยกับคุณมาร์ติน เมื่อนานมาแล้วค่ะ ชอบสิ่งที่เขาคิดมาก ๆ  แต่ไม่มีโอกาสได้คุยกับผู้ใหญ่บ้าน เขาเอาน้ำบาดาลขึ้นมายังไงคะ แล้วเขาปลูกอะไรกันบ้าง?

#3 Panda on 08.25.09 at 9:10 (เย็น)

เอารูปฝรั่งทำนามาฝาก…อิอิ
Ubonratmartin

#4 pimsuda on 01.28.10 at 4:55 (เช้า)

ชอบจังมีสปิริตมาก อยากไปเจอะเจอสักวัน ขอร่วมอุดมการณ์ด้วยคนเจ้า

อยู่อย่างพอเพียงดีที่สุด สบายใจที่สุดเนาะ

#5 recette crepe on 04.21.14 at 12:25 (เย็น)

Great article! We will be linking to this particularly great post on
our website. Keep up the good writing.

My blog post; recette crepe

Leave a Comment

*
To prove you're a person (not a spam script), type the security word shown in the picture. Click on the picture to hear an audio file of the word.
Click to hear an audio file of the anti-spam word